Đề thi giữa kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới – Đề 8 (có đáp án)

Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Những hình ảnh trong bài thơ gắn liền với hình tượng người nông dân nghèo khó: Làm ruộng nhưng mất mùa, thuế quan cao, nợ nần, sớm trưa dưa muối cho qua bữa, đi chợ chẳng dám mua gì.

- Phép đối: phần thuê quan Tây – nửa công đứa ở; phần trả nợ - nửa thuê bò.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh gánh nặng lao động và tài chính của người nông dân.

+ Thể hiện cuộc sống vất vả, nhiều khó khăn, khiến người đọc dễ cảm thông.

+ Gợi cảm giác đầy ắp, chất chồng những lo toan trong đời sống nông thôn xưa.

- Câu thơ: “Nhờ trời rồi cũng mấy gian kho” thể hiện niềm lạc quan, biết ơn và trân trọng những gì mình có của người nông dân.

- Dù cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, nhờ trời vẫn còn đủ thóc gạo dự trữ, đảm bảo sinh sống qua mùa vụ.

- Thể hiện tinh thần chịu khó, biết đủ và hy vọng vào tương lai, không bi quan trước khó khăn.

- Sự đồng cảm, sự thấu hiểu với những nỗi vất vả và cực khổ của nhân dân. Căm hận bọn thực dân Tây và triều đình phong kiến thối nát.

- Thái độ trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của người lao động nghèo.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn của mỗi người.

- Quê hương là cội nguồn sinh trưởng và điểm tựa cho sự trưởng thành của mỗi người.

- Yêu mến, trân trọng, gắn bó với quê hương là một đạo lí tốt đẹp, cũng là thước đo nhân cách của mỗi người…

Có sự sáng tạo trong cách viết

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích bài thơ Chốn quê.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu chung về tác giả Nguyễn Khuyến

- Giới thiệu bài thơ Chốn Quê và khái quát cảm nhận khi đọc bài thơ

* Thân bài:

- Hoàn cảnh sáng tác và nội dung chính của bài thơ: Viết vào thời điểm phong kiến vẫn còn tồn tại, cuộc sống của người dân bị áp bức. Nông dân trong thời kỳ đó phải trải qua tình trạng thuế cao, mất mùa, không có cái ăn.

- Tình hình của người dân lúc bấy giờ: mất mùa, nợ nần chồng chất, không đủ cái ăn cái mặc.

- Tâm trạng của tác giả được thể hiện qua những hình ảnh trên: Sự đồng cảm, sự thấu hiểu với những nỗi vất vả và cực khổ của nhân dân. Căm hận bọn thực dân Tây và triều đình phong kiến thối nát.

- Cảm nhận khi đọc tác phẩm: Đồng cảm với những vất vả mà người dân gặp phải đồng thời thấy được sự bóc lột của thực dân và phong kiến.

* Kết bài: Nêu cảm nhận chung về tác phẩm Chốn quê.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.