Đề minh họa thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 - Phòng GD Quận 12 có đáp án

6 câu · Đề thi Ngữ văn vào lớp 10

Đề tự luận: mỗi câu có đáp án tham khảo của đề gốc để bạn tự đối chiếu bài làm (không tính điểm).

Câu 1

Câu tự luận

Đọc văn bản sau:

2590.

2595.

2600.

2605.

2610.

2615.

2620.

2625.

2630.

2635.

[...]

Hạ công chén đã quá say,

Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.

Nghĩ mình phương diện quốc gia[1],

Quan trên nhìn xuống, người ta trông vào.
Phải tuồng trăng gió hay sao?
Sự này, biết tính thế nào được đây?

Công nha[2] vừa buổi rạng ngày,

Quyết tình, Hồ mới đoán ngay một bài,
Lệnh quan ai dám cãi lời,
Ép tình mới gán cho người thổ quan[3].

Ông tơ thực nhé đa đoan!
Xe tơ sao khéo vơ quàng vơ xiên?
Kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền.
Lá màn rủ thấp, ngọn đèn khêu cao.
Nàng càng ủ liễu phai đào,
Trăm phần nào có phần nào phần tươi?

Đành thân cát lấp sóng vùi,
Cướp công cha mẹ thiệt đời thông minh!

Chân trời mặt bể lênh đênh,
Nắm xương biết gửi tử sinh chốn nào?
Duyên đâu, ai dứt tơ đào,
Nợ đâu, ai đã dắt vào tận tay?

Thân sao thân đến thế này,
Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi!
Đã không biết sống là vui,
Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương!

Một mình cay đắng trăm đường,
Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi!
Mảnh trăng đã gác non đoài,
Một mình luống những đứng ngồi chưa xong.
Triều[4] đâu nổi tiếng đùng đùng,
Hỏi ra mới biết rằng sông Tiền Đường.
Nhớ lời thần mộng[5] rõ ràng,
Này thôi hết kiếp đoạn tràng là đây!

“Đạm Tiên, nàng nhé có hay!
Hẹn ta thì đợi dưới này rước ta”
Dưới đèn sẵn bức tiên hoa,
Một thiên tuyệt bút gọi là để sau.

Cửa bồng[6] vội mở rèm châu[7],
Trời cao sông rộng một màu bao la.
Rằng:“Từ công hậu đãi ta,
Chút vì việc nước mà ra phụ lòng.
Giết chồng mà lại lấy chồng,
Mặt nào còn đứng ở trong cõi đời?
Thôi thì một thác cho rồi,
Tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông!”
Trông vời con nước mênh mông.
Đem mình gieo xuống giữa dòng trường giang.

[...]

(In trong Truyện Kiều, NXB Văn hóa thông tin, 2010,

Trang 185-188)

Chú thích:

Vị trí đoạn trích: Phần văn bản trên đây được trích từ dòng thơ 2589 đến dòng thơ 2636 trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.

1. Phương diện quốc gia: vị quan đảm nhiệm công việc một vùng đất nước.

2. Công nha: chỗ làm việc quan cũng như công môn, công đường.

3. Thổ quan: viên chức người địa phương, được giao cai trị ngay địa phương của mình.

4. Triều: nước lên xuống hàng ngày ở cửa sông Tiền Đường (Trung Quốc).

5. Thần mộng: lời báo mộng của thần ý nói lời của Đạm Tiên dặn Kiều trong chiêm bao.

6. Cửa bồng: cửa thuyền.

7. Rèm châu: rèm có trang sức châu báu, hoặc rèm sơn màu đỏ.

Tìm các sự kiện chính được kể trong văn bản trên.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

- Các sự kiện chính được kể trong văn bản trên:

+ Kiều bị ép lấy thổ quan

+ Kiều tự vẫn ở sông Tiền Đường

Câu 2

Câu tự luận

Hãy xác định nghĩa của yếu tố Hán - Việt “tuyệt” trong hai câu thơ sau: “Dưới đèn tiền bức tiên hoa,/ Một thiên tuyệt bút gọi là để sau.”

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Nghĩa của yếu tố Hán - Việt “tuyệt” trong hai câu thơ “Dưới đèn sẵn bức tiên hoa,/Một thiên tuyệt tuyệt bút gọi là để sau.” :termin, out

Câu 3

Câu tự luận

chủ đề của văn bản.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Chủ đề của văn bản: Phản ánh tâm trạng đau đớn, bế tắc, tuyệt vọng của Thúy Kiều đồng thời làm nổi bật số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Câu 4

Câu tự luận

Từ nhân vật Thúy Kiều trong văn bản, em có suy nghĩ gì về hình ảnh người phụ nữ trong xã hội xưa?

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Hình ảnh người phụ nữ trong xã hội xưa qua nhân vật Thúy Kiều trong văn bản:

- Trọng danh dự, luôn muốn giữ niềm hạnh phúc.

- Số phận trái ngang, gặp nhiều bất công, áp dụng .

Câu 5

Câu tự luận

Viết đoạn văn (200 chữ) phân tích một số nét độc đáo về chủ đề hoặc kỹ thuật đặc biệt có thể được hiện trong văn bản trên.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:

- Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng- phân - hợp,...

- Đảm bảo bố cục ba phần mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn. Đây chỉ là một đoạn trong bài văn phân tích tác phẩm văn học. HS không biến thành bài văn thu nhỏ.

b. Xác định yêu cầu về mặt nội dung:

* Đoạn văn phải phân tích một vài nét đặc sắc về chủ đề hoặc hình thức nghệ thuật của văn bản.

- Mở đoạn: Giới thiệu tên tác phẩm, thể loại, tên tác giả; khái quát nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm được lựa chọn để phân tích.

- Thân đoạn: Trình bày ý kiến về nét đặc sắc về chủ đề hoặc nghệ thuật trong tác phẩm.

Gợi ý:

+ Chủ đề: Phản ánh tâm trạng đau đớn, bế tắc, tuyệt vọng của Thúy Kiều đồng thời làm nổi bật số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

+ Nghệ thuật

Sử dụng từ Hán Việt

Sử dụng điển cố, điển tích, tả cảnh ngụ tình, ước lệ,...

- Kết đoạn: Khái quát vấn đề.

* Đoạn văn phải sử dụng lí lẽ, bằng chứng phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề trên.

c. Hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định được các ý phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề.

- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lý theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.

d. Viết đoạn văn đảm bảo các các yêu cầu sau:

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề.

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục; lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, đúng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Câu 6

Câu tự luận

Theo UNDP (Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc), Đất đai đang phải hứng thú lượng rác thải nhựa rất lớn, mỗi năm con người phát thải ra 300 triệu tấn rác thải nhựa, có thể tính toán tương đương với khối lượng của tất cả mọi người trên Trái Đất, nhưng chỉ có 9% được tái chế.

UNDP cũng thống kê, con người tiêu thụ hơn 5.000 túi nilon mỗi năm, tương đương hơn 160.000 túi mỗi giây. Số túi tiêu nilon thụ động trong 1 giờ có thể tuần hoàn 7 vòng quanh Đất nếu được đặt cạnh nhau. Bên cạnh đó, cứ mỗi phút trôi qua, toàn cầu tiêu thụ 1 triệu chai nước nhựa.

(Theo Hơn 5.000 tỉ túi nilon được thải ra mỗi năm , Lê Quân, nguồn , truy xuất 19/8/2024, 21:55pm)

Văn bản trên đề cập đến thực trạng nào trong đời sống hiện nay? Hãy viết bài văn nghị luận trình bày giải pháp giúp thay đổi thực trạng.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

a. Đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận.

Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.

b. Đọc văn bản và xác định đúng vấn đề nghị luận

Vấn đề: thực trạng rác thải nhựa/lạm dụng túi ni lông trong đời sống hiện nay.

(vấn đề nghị luận được phát hiện trong quá trình đọc sẽ thể hiện bằng cách tích hợp trong bài nghị luận ở phần nội dung nghị luận và không cần trả lời bằng câu trả lời riêng).

c. Triển khai vấn đề nghị luận:

Học sinh có thể triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ vấn đề thành các luận điểm rõ ràng, cụ thể.

Về nội dung: xác định, phân tích được vấn đề cần giải quyết và đề xuất những giải pháp phù hợp, khả thi, thuyết phục.

Về hình thức: Lập luận chặt chẽ, đưa ra được lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm; các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí.

Bố cục bài viết cần đảm bảo:

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận và nêu khái quát quan điểm cá nhân về vấn đề.

* Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận

- Giải thích vấn đề nghị luận.

+ Túi ni-lon (ni-lông) là loại túi được làm từ nhựa Polyetylen, rất khó phân hủy trong môi trường tự nhiên. Trong quá trình phân hủy, túi ni-lông sẽ giải phóng ra các chất độc hại, gây ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí.

+ Rác thải nhựa là những đồ dùng, vật dụng có chất liệu làm từ nhựa và không còn giá trị sử dụng. Rác thải nhựa gồm túi nilon, vỏ chai, cốc nhựa, ống hút nhựa dùng một lần… Tuổi thọ của những vật dụng chất liệu nhựa có thể lên đến hàng trăm năm.

- Thể hiện quan điểm của người viết, có thể theo một số gợi ý sau:

+ Thực trạng

Lượng tiêu thụ các sản phẩm nhựa rất lớn dẫn đến rác thải nhựa ngày càng gia tăng không kiểm soát

Rác thải nhựa có mặt ở khắp mọi nơi và không được phân loại rõ ràng

Lĩnh vực tái chế rác thải nhựa chưa phát triển công nghệ tái chế chậm tiến bộ

+ Nguyên nhân

Do sự tiện lợi của bao ni lông.

Do người dân chưa hiểu rõ được tác hại to lớn của bao ni lông.

Chưa có phương pháp thay thế hiệu quả nhất cho bao bì ni lông.

Do thói quen của người sử dụng.

+ Hậu quả

Ảnh hưởng hệ sinh thái, môi trường sống và các loài sinh vật: ảnh hưởng môi trường đất, nước và sự phát triển của cây trồng...

Ảnh hưởng sức khỏe con người: môi trường đất, nước ô nhiễm bởi túi nilon ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.

Ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững: rác thải nhựa tồn tại hàng trăm nghìn năm nếu không xử lý kịp thời Trái Đất sẽ ngập trong rác thải nhựa

+ Giải pháp:

Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của bản thân và cộng đồng.

Giải pháp 2: Khuyến khích sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường.

Giải pháp 3: Xây dựng hệ thống thu gom và xử lí túi nilon hiệu quả.

- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện...

* Kết bài: Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.

Học sinh có thể có nhiều cách hiểu khác nhau miễn sao lập luận hợp lí, thuyết phục.

d. Chính tả, dùng từ, đặt câu.

Đảm bảo chuẩn chính tả ngữ pháp tiếng Việt, dùng từ, đặt câu, diễn đạt mạch lạc.

e. Sáng tạo

Có cách diễn đạt sáng tạo; thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Lưu ý:

- Khuyến khích và trân trọng những bài làm có sự sáng tạo và giọng điệu riêng.

- Chấp nhận cách kiến giải khác nhau về vấn đề kể cả không có trong hướng dẫn chấm miễn là hợp lý và thuyết phục.

Tổng điểm toàn bài là 5,0 điểm có thể cho điểm lẻ đến 0,25 điểm. Việc chi tiết hóa điểm số phải có sự thống nhất trong tổ chấm thi đảm bảo không có sự sai lệch với tổng điểm của mỗi câu.