Tạo Trắc Nghiệm

Đề thi minh họa Văn vào 10 Sở Tuyên Quang năm 2026 (có đáp án)

7 câu · Đề thi Ngữ văn vào lớp 10

3/7 câu đang cập nhật đáp án (ghi rõ ở từng câu), chưa tính điểm; điểm tính trên 4 câu còn lại.

Xem trước: đọc nhanh mọi câu dạng chữ, chưa tính giờ, chưa hiện đáp án.
Luyện tập: chọn đáp án là biết đúng sai ngay, kèm lời giải.
Thi thử: nộp bài mới chấm điểm và hiện lời giải.

Câu 1

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:                                             

HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ

Con bây giờ thèm những bữa canh chua

Mà mẹ nấu trong ngày hè nắng cháy

Vị quê ơi, sao mà ngon đến vậy?

Đi suốt đời vẫn ngọt mãi trong tim...

 

Cá chạch đồng1 cha bắt được, mẹ rim

Con học về đã thơm từ đầu ngõ

Đêm quê hương, theo cha con xách giỏ

Cánh đồng xa, xiêu vẹo ánh trăng gầy...

 

Đêm Giêng - Hai, thầm lặng cánh vạc bay

Trong cơn mưa kéo qua ngày giáp hạt

Chẳng thể quên những năm nhà đói khát

Để bây giờ vẫn khắc khoải... trong mơ...

 

Thương ao làng, những năm tháng tuổi thơ

Theo chân anh, hôi2 con tôm, con cá

Kho tương gừng sao mà ngon đến lạ?

Xa quê rồi, đọng mãi vị nồng cay....

 

Canh cua đồng, mẹ nấu với rau đay

Thêm cà muối, vị quê thành nỗi nhớ

Quê hương ơi! Bao tâm tình tuổi nhỏ

Gọi con về ... thương nhớ một miền quê...               

   (Vũ Tuấn, Tập thơ Khúc ru quê - NXB Hội nhà văn Việt Nam, năm 2022, tr.114-115)

1 Cá chạch đồng: Một loài cá nước ngọt, thân tròn, dài, da trơn, thường sống ở tầng đáy các ao, hồ, ruộng lúa hoặc sông ngòi.

2 Hôi (trong cụm từ “hôi con tôm, con cá”): Đây là một phương ngữ phổ biến ở vùng đồng bằng Bắc Bộ và miền Trung, chỉ hành động nhặt nhạnh những con tôm, con cá còn sót lại dưới bùn sau khi ao, hồ đã được tát cạn và chủ nhà đã thu hoạch xong cá lớn.

(0,5 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Đáp án và lời giải

Đáp án: 0,5 điểm

Câu 2

(0,5 điểm). Trong khổ thơ thứ nhất, nhân vật con thèm được ăn món ăn nào của mẹ nấu trong ngày hè nắng cháy?

Đáp án và lời giải

Đáp án: 0,5 điểm

Câu 3

Câu tự luận

(1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong dòng thơ: 

Cánh đồng xa, xiêu vẹo ánh trăng gầy... 

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

- Biện pháp tu từ nhân hoá: ánh trăng được gán những đặc điểm của con người qua các từ xiêu vẹo, gầy.

- Tác dụng của việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hoá:

+ Khắc họa không gian làng quê đêm khuya với ánh trăng gầy guộc, liêu xiêu, ánh trăng đồng điệu với nỗi vất vả mưu sinh của con người; Thể hiện nỗi nhớ và tình yêu quê hương da diết của người con.

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm của hình ảnh thơ; khiến hình ảnh ánh trăng trở nên sinh động, gần gũi.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời như Đáp án hoặc diễn đạt tương tự: 1,0 điểm.

- Trả lời đúng ý 1: 0,5 điểm, trong đó nội dung “Khắc họa không gian làng quê đêm khuya với ánh trăng gầy guộc, liêu xiêu, ánh trăng đồng điệu với nỗi vất vả mưu sinh của con người”: 0,25 điểm; nội dung “Thể hiện nỗi nhớ và tình yêu quê hương da diết của người con”: 0,25 điểm.

- Trả lời đúng ý 2: 0,5 điểm, trong đó nội dung “làm tăng sức gợi hình, gợi cảm của hình ảnh thơ”: 0,25 điểm; diễn giải cụ thể “khiến hình ảnh ánh trăng trở nên sinh động, gần gũi”: 0,25 điểm.

- Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm.

Câu 4

Đáp án và lời giải

Đáp án: 1,0

Câu 5

Câu tự luận

(1,0 điểm). Văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì về cách ứng xử của mỗi người với những giá trị truyền thống của quê hương?

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

- Nêu được bài học về cách ứng xử đối với giá trị truyền thống quê nhà. Có thể theo hướng như: Cần biết trân trọng, gìn giữ và tự hào về những nét đẹp bình dị, truyền thống quê hương (như các món ăn dân dã, tình cảm gia đình); Phải có ý thức đền ơn đáp nghĩa, không quên đi nguồn cội và những tháng năm gian khó đã nuôi dưỡng ta nên người.

- Lí giải hợp lí về bài học nêu ra.

Hướng dẫn chấm:

- Nêu được suy nghĩ phù hợp, diễn giải thuyết phục: 1,0 điểm

- Nêu được suy nghĩ phù hợp nhưng chưa có diễn giải thuyết phục: 0,5 điểm

- Nêu suy nghĩ chưa thật phù hợp, sơ sài: 0,25 điểm.

- Không trả lời: 0 điểm.

Câu 6

II. VIẾT (6,0 điểm)

(2,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nghĩ của em về đoạn thơ cuối ở phần Đọc hiểu:

Canh cua đồng, mẹ nấu với rau đay

Thêm cà muối, vị quê thành nỗi nhớ

Quê hương ơi! Bao tâm tình tuổi nhỏ

Gọi con về ... thương nhớ một miền quê...

Đáp án và lời giải

Đáp án: 1,0 điểm

Câu 7

Câu tự luận

(4,0 điểm)

Trong cuộc sống, không phải ai cũng có một xuất phát điểm thuận lợi, nhưng mỗi người đều có quyền lựa chọn cách đối diện với khó khăn và quyết tâm vươn lên.

Từ góc nhìn của một học sinh, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) đề xuất một số giải pháp thiết thực giúp mỗi người vươn lên trong cuộc sống.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

 

Bài văn đáp ứng được các yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng

- Vấn đề nghị luận: một số giải pháp thiết thực giúp mỗi người vươn lên trong cuộc sống.

- Dung lượng: khoảng 600 chữ.

- Bằng chứng: thực tế đời sống.

 

 

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội

- Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận.

- Kết bài: khẳng định được vấn đề nghị luận.

b2. Giải thích được vấn đề nghị luận

Vươn lên trong cuộc sống là quá trình mỗi người biết nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách, không đầu hàng trước hoàn cảnh để tiến bộ và hoàn thiện bản thân.

b3. Đề xuất được một số giải pháp theo yêu cầu của vấn đề nghị luận

- Lí do đề xuất giải pháp: Thực tế cho thấy, nhiều học sinh ngại khó, sợ sai, thiếu tự tin. Dễ bỏ cuộc khi gặp thử thách. Hậu quả: Thụ động, thiếu bản lĩnh. Đánh mất cơ hội phát triển. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ tâm lí sợ thất bại, thiếu mục tiêu rõ ràng, chưa có kĩ năng đối diện với khó khăn; bên cạnh đó còn do môi trường xung quanh đôi khi quá coi trọng kết quả mà chưa khuyến khích quá trình nỗ lực.…

- Đề xuất các giải pháp:

+ Thay đổi nhận thức và xác định mục tiêu đúng đắn: Hiểu rằng khó khăn, thất bại là điều tất yếu. Xem thử thách là cơ hội để trưởng thành; xác định mục tiêu rõ ràng, phù hợp với bản thân, giúp con người có định hướng và động lực để vươn lên.

+ Rèn luyện ý chí và nâng cao năng lực bản thân: Kiên trì, không bỏ cuộc trước khó khăn. Dám nghĩ, dám làm, dám thử sức. Chủ động học tập, rèn luyện kĩ năng. Biết tự điều chỉnh và hoàn thiện bản thân để tạo nền tảng vững chắc để phát triển lâu dài…

+ Hành động tích cực và tận dụng môi trường hỗ trợ: Bắt đầu từ những việc nhỏ, từng bước tiến bộ. Giữ tinh thần lạc quan, sống có trách nhiệm. Tận dụng sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường, bạn bè. Tất cả sẽ giúp biến ý chí thành kết quả thực tế và duy trì động lực bền vững…

+ …

b4. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học

- Phê phán những người sống an phận, ngại khó, luôn viện lí do để không cố gắng; Phê phán lối sống phụ thuộc, thiếu ý chí vươn lên.

- Rút ra bài học: Nhận thức được vai trò của ý chí và sự nỗ lực. Tự đặt mục tiêu học tập, rèn luyện bản thân mỗi ngày...

b5. Sáng tạo

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo

3,0

 

0,5

 

 

0,25

 

 

 

 

 

0,25

 

 

 

 

 

 

1,0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,5

 

 

 

 

 

0,5

 

 

HƯỚNG DẪN CHẤM

a. Đối với yêu cầu chung: 1,0 điểm

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

- Bảo đảm yêu cầu về dung lượng 600 +/- 200 chữ: 0,25 điểm

- Bảo đảm yêu cầu về bằng chứng:

+ Thuyết phục, bao quát các khía cạnh của vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

+ Sử dụng bằng chứng từ đời sống: 0,25 điểm

b. Đối với yêu cầu cụ thể: 3,0 điểm

Giám khảo xem xét và chấm điểm bài làm của thí sinh theo các yêu cầu mà Đáp án đã nêu. Số điểm trong mỗi ý bao gồm cả yêu cầu về diễn đạt, trình bày. Cụ thể như sau:

b1: 0,5 điểm

- Biết dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

- Biết khẳng định vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

b2: 0,25 điểm

- Giải thích được vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

b3: 1,25 điểm

- Làm rõ được lí do đề xuất giải pháp: 0,25 điểm; làm rõ được 1 lí do vẫn chấm 0,25 điểm

- Đề xuất một số giải pháp: 1,0 điểm

+ Đề xuất được 3 giải pháp: 1,0 điểm

+ Đề xuất được 2 giải pháp: 0,75 điểm

+ Đề xuất được 1 giải pháp: 0,5 điểm

b4: 0,5 điểm

- Mở rộng nâng cao được vấn đề nghị luận: 0,25 điểm; trả lời được 1 ý vẫn chấm 0,25 điểm

- Rút ra được bài học: 0,25 điểm; trả lời được 1 ý vẫn chấm 0,25 điểm

b5: 0,5 điểm

- Ý mới có sức thuyết phục: 0,25 điểm

- Diễn đạt tinh tế, độc đáo: 0,25 điểm

Lưu ý:

Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu):

- Trừ 0,5 điểm nếu bài văn mắc từ 6 - 8 lỗi;

- Trừ 1,0 điểm nếu bài văn mắc từ 9 - 12 lỗi;

- Không chấm quá 2,0 điểm của cả câu nếu bài văn mắc trên 12 lỗi.