Nhận xét 2: Lấy phương trình thứ hai trừ phương trình thứ nhất ta được:
3x2−3y2−2x−6y+8xy=0⇔3x2−2(1−4y)x−3y2−6y=0 (*)
Phương trình (*) là phương trình bậc hai theo x có Δ′=(1+5y)2.
Suy ra được: x=−3y, x=3y+2.
Thế lần lượt từng giá trị x vào một trong hai phương trình giải tìm y..
Câu 4
Câu tự luận
Cho tam giác nhọn ABC (AB < AC) nội tiếp trong đường tròn (O). Dựng đường kính NP của đường tròn (O) vuông góc với BC tại M (P nằm trên cung nhỏ BC). Tia phân giác của ABC cắt AP tại I.
a) Chứng minh PI = PB.
b) Chứng minh IMB=INA.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
a) Chứng minh PI = PB.
Ta có BAP=CAP (vì sđ= sđ) .
BIP=BAI+ABI=PAC+CBI=PBC+CBI=PBI.
Suy ra tam giác PBI cân tại P. Do đó PI = PB.
b) Chứng minh IMB=INA.
+ Trong tam giác vuông BNP tại B có: BP2=MP.NP⇒MPBP=BPNP hay MPIP=IPNP.
+ Hai tam giác PMI và PIN có: IPM=NPI và MPIP=IPNP nên hai tam giác này đồng dạng.
Suy ra PMI=PIN.
+ Ta có IMB=PMI−90∘, INA=PIN−IAN=PMI−90∘. Suy ra IMB=INA.
Câu 5
Câu tự luận
Cho tam giác nhọn ABC cân tại A và có tâm đường tròn ngoại tiếp là O. Lấy điểm D bên trong tam giác ABC sao cho BDC= 2BAC (AD không vuông góc với BC).
a) Chứng minh bốn điểm B, C, D, O cùng nằm trên một đường tròn.
b) Chứng minh OD là đường phân giác ngoài của BDC và tổng BD + CD bằng hai lần khoảng cách từ A đến đường thẳng OD.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
a) Chứng minh bốn điểm B, C, D, O cùng nằm trên một đường tròn.
Ta có BDC=2BAC (gt), BOC=2BAC (t/c góc ở tâm)⇒BDC=BOC.
Mà O, D nằm cùng phía đối với đường thẳng BC nên bốn điểm B, C, D, O cùng nằm trên một đường tròn.
b) Chứng minh OD là đường phân giác ngoài của BDC và tổng BD+CD bằng hai lần khoảng cách từ A đến đường thẳng OD.
- Dựng đường kính OP của đường tròn (O’) đi qua 4 điểm B, O, D, C.
⇒BDP=21sđ, CDP=21sđ.
+ OP⊥BC⇒ sđ= sđ⇒BDP=CDP.
Do đó DP là đường phân giác trong của BDC.
Lại có OD⊥DP⇒ OD là đường phân giác ngoài của BDC.
+ Dựng đường thẳng qua C, vuông góc với OD và cắt đường thẳng BD tại C’.
+ Vì OD là đường phân giác ngoài của BDC nên DC = DC’ và OC = OC’ (C’ nằm trên đường tròn (O)).
+ Ta có: BD + CD = BD + DC’ = BC’ = 2BK (với K là trung điểm của BC’).
+ Hạ AL vuông góc với đường thẳng OD tại L.
- Xét hai tam giác vuông ALO và BKO có:
+ OA = OB ( bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC).
+ OAL=OPD (so le trong)
Suy ra hai tam giác ALO và BKO bằng nhau. Do đó BK = AL.
Suy ra BD + CD = 2AL (điều cần chứng minh).
Cách khác:
Kẻ AL⊥OD tại L.
Trên tia đối của tia DB lấy điểm C′ sao cho DC′=DC, do đó BD+DC=BC′(1)
Tam giác DCC′ cân tại D nên BDC=2.BC′C, từ đó suy ra BAC=BC′C, do đó điểm C′ thuộc đường tròn (O)
Có OC=O′C,DC=DC′ nên OD là đường thẳng chứa tia phân giác của góc ngoài của BDC.
Gọi E là giao điểm của OD và BC, chứng minh được DBC=C′OE (cùng bằng DOC)
Hay C′BE=C′OE, do đó bốn điểm B,O,C′,E cùng thuộc một đường tròn.
Suy ra OBC′=OEC′ ( cùng chắn cung OC’)
Mặt khác OEB=OEC′, do đó OEB=OBC′.
Lại có LAO=OEB( góc có cạnh tương ứng vuông góc), suy raLAO=OBC′
Kẻ OK⊥BC′ tại K, suy ra BC′=2BK
Ta có ΔALO=ΔBKO ( cạnh huyền, góc nhọn), suy ra AL=BK