Đề thi Giữa kì 2 Toán 9 năm 2024-2025 THCS Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội) có đáp án
7 câu · Đề giữa kì 2
Đề tự luận: mỗi câu có đáp án tham khảo của đề gốc để bạn tự đối chiếu bài làm (không tính điểm).
Câu 1
Câu tự luận
Cho hàm số y=mx2(m=0).
(a) Tìm m để đồ thị hàm số đi qua điểm A(−1;1).
(b) Với giá trị m đó, tìm trên đồ thị hàm số các điểm có tung độ bằng 9.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
a) Vì đồ thị hàm số đi qua điểm A(−1;1) nên 1=m(−1)2.
Suy ra 1=m.1.
Do đó m=1.
Vậy m=1 thỏa mãn yêu cầu bài toán.
b) Vì các điểm có tung độ bằng 9 nên y=9.
Thay y=9 và m=1 vào y=mx2, ta được: 9=1.x2.
Suy ra x2=9=32=(−3)2.
Do đó x=3 hoặc x=−3.
Vậy các điểm cần tìm là M(3;9) và N(−3;9).
Câu 2
Câu tự luận
Giải các phương trình sau:
(a) x2+3x−10=0.
(b) 9x2−6x−4=0.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
a) x2+3x−10=0.
Ta có: Δ=b2−4ac=32−4.1.(−10)=49>0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt:
x1=2a−b+Δ=2.1−3+49=2;
x2=2a−b+Δ=2.1−3−49=−5.
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt là x1=2;x2=−5.
b) 9x2−6x−4=0.
Ta có: Δ′=b′2−ac=(−3)2−9.(−4)=45>0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt:
x1=a−b′+Δ′=93+45=31+5;
x2=a−b′−Δ′=93−45=31−5.
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt là x1=31+5;x2=31−5.
Câu 3
Câu tự luận
Giải bài toán bằng cách lập phương trình:
Một tổ sản xuất có kế hoạch làm 300 sản phẩm cùng loại trong một số ngày quy định. Thực tế, mỗi ngày tổ đó làm được nhiều hơn 10 sản phẩm so với kế hoạch nên đã hoàn thành công việc sớm hơn kế hoạch một ngày. Hỏi theo kế hoạch, mỗi ngày tổ sản xuất phải làm bao nhiêu sản phẩm? (giả sử số sản phẩm tổ đó làm được trong mỗi ngày là như nhau).
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
Gọi số sản phẩm theo kế hoạch mỗi ngày tổ sản xuất phải làm là x (sản phẩm) (x>0).
Số ngày làm 300 sản phẩm theo kế hoạch là: x300 (ngày).
Số sản phẩm theo thực tế mỗi ngày tổ sản xuất làm được là: x+10 (sản phẩm).
Số ngày làm 300 sản phẩm theo thực tế là: x+10300 (ngày).
Vì hoàn thành công việc sớm hơn kế hoạch một ngày nên ta có phương trình:
x300−x+10300=1.
Suy ra x(x+10)300(x+10)−x(x+10)300x=x(x+10)x(x+10).
Do đó 300(x+10)−300x=x(x+10).
Vì vậy 300x+3000−300x=x2+10x.
Suy ra x2+10x−3000=0.
Khi đó x2−50x+60x−3000=0.
Vì vậy x(x−50)+60(x−50)=0.
Suy ra (x+60)(x−50)=0.
Do đó x+60=0 hoặc x−50=0.
Vì vậy x=−60 hoặc x=50.
So với điều kiện x>0, ta nhận x=50.
Vậy theo kế hoạch, mỗi ngày tổ sản xuất phải làm 50 sản phẩm.
Câu 4
Câu tự luận
Cho phương trình bậc hai ẩn x:x2−(m+2)x+m=0 (1)
1) Chứng minh phương trình (1) luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi giá trị của m.
2) Biết phương trình (1) có một nghiệm là x=2−3, khi đó tính tổng các bình phương hai nghiệm của phương trình trên.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
1) Ta có Δ=(m+2)2−4m=m2+4≥4,∀m∈R.
Suy ra Δ>0,∀m∈R.
Vậy phương trình (1) luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi giá trị của m.
2) Thay x=2−3 vào phương trình (1) ta được:
(−23)2−(m+2)(2−3)+m=0.
Suy ra 49+23m+3+m=0.
Do đó 25m=−421.
Vì vậy m=−1021.
Thay m=10−21vào phương trình đã cho, ta được: x2−(−1021+2)x−1021=0.
Suy ra x2+101x−1021=0.
Áp dụng định lí Viète, ta có: S=x1+x2=a−b=−101.1=−101.
P=x1x2=ac=−1021.1=−1021.
Ta có: x12+x22=(x1+x2)2−2x1x2.
=(−101)2−2.(−1021)=100421.
Vậy tổng các bình phương hai nghiệm của phương trình bằng 100421.
Câu 5
Câu tự luận
Người ta muốn làm một khung gỗ hình tam giác đều để đặt vừa khít một chiếc đồng hồ hình tròn có đường kính 30cm (hình vẽ). Hỏi độ dài các cạnh của khung gỗ phải bằng bao nhiêu?
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
Gọi I là trực tâm của tam giác ABC.
Khi đó I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC.
Vì tam giác ABC đều nên ABC=60∘.
Vì tam giác ABC đều có I là trực tâm nên BI vừa là đường cao, vừa là đường phân giác của tam giác ABC.
Do đó CBI=2ABC=260∘=30∘.
Theo đề, ta có đường tròn nội tiếp tam giác ABC có đường kính bằng 30cm.
Suy ra bán kính đường tròn nội tiếp tam giác ABC là: IH=230=15(cm).
Xét tam giác BHI vuông tại H, có: tanHBI=BHIH.
Suy ra BH=tanHBIIH=tan30∘15=153(cm).
Vì tam giác ABC đều nên AH vừa là đường cao, vừa là đường trung trực của tam giác ABC.
Do đó H là trung điểm của BC.
Vì vậy BC=2BH=2.153=303(cm).
Vậy độ dài các cạnh của khung gỗ phải bằng 303cm.
Câu 6
Câu tự luận
Cho tam giác ABC có ba góc nhọn (AB<AC) nội tiếp đường tròn (O;R). Kẻ đường kính AD của đường tròn (O), AH vuông góc với BC tại H, BE vuông góc với AD tại E. Gọi G là giao điểm của AH với đường tròn (O) (G khác A). Lấy K là trung điểm AB.
(a) Chứng minh tứ giác ABHE nội tiếp.
(b) Gọi N là giao điểm của HE và AC. Chứng minh GD∥BC và tam giác AHN là tam giác vuông.
(c) Tia phân giác của BAC cắt đường tròn (O) tại F. Gọi M là giao điểm của OF và BC. I là giao điểm của KM và HE. Chứng minh AB.EI=AE.EM.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
a) Chứng minh tứ giác ABHE là tứ giác nội tiếp.
Vì AH⊥BC nên AHB=90∘.
Do đó ΔAHB vuông tại H.
Suy ra ba điểm A,B,H cùng thuộc đường tròn đường kính AB (1)
Vì BE⊥AD nên AEB=90∘.
Do đó ΔAEB vuông tại E.
Suy ra ba điểm A,B,E cùng thuộc đường tròn đường kính AB (2)
Từ (1), (2), ta suy ra bốn điểm A,B,H,E cùng thuộc đường tròn đường kính AB hay tứ giác ABHE nội tiếp đường tròn đường kính AB.
b) Gọi N là giao điểm của HE và AC. Chứng minh GD∥BC và tam giác AHN là tam giác vuông.
Xét đường tròn (O), có: AGD=90∘ (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn(O)).
Suy ra DG⊥AH.
Mà BC⊥AH (giả thiết).
Vậy GD∥BC (điều phải chứng minh).
Xét đường tròn (O), có: ACD=90∘ ( góc nội tiếp chắn nửa đường tròn(O)).
Suy ra DC⊥AC.
Ta có: tứ giác ABHE nội tiếp đường tròn đường kính AB.
Suy ra BAE+BHE=180∘.
Mà BHE+EHC=180∘ (hai góc kề bù).
Do đó BAE=EHC.
Mà BAE=BCD=21sđ (hai góc nội tiếp cùng chắn của đường tròn (O)).
Suy ra EHC=BCD (cặp góc so le trong).
Do đó HE∥DC.
Mà DC⊥AC (chứng minh trên).
Vì vậy HN⊥AC.
Khi đó ANH=90∘.
Vậy tam giác AHN là tam giác vuông tại N.
c) Tia phân giác của BAC cắt đường tròn (O) tại F. Gọi M là giao điểm của OF và BC. I là giao điểm của KM và HE. Chứng minh AB.EI=AE.EM.
Xét đường tròn (O), có: BOF=2BAF=sđ (góc ở tâm và góc nội tiếp chắn ).
COF=2CAF=sđ (góc ở tâm và góc nội tiếp chắn ).
Vì AF là tia phân giác của BAC nên BAF=CAF hay 2BAF=2CAF.
Suy ra BOF=COF.
Do đó OF là tia phân giác của BOC.
Mà tam giác BOC cân tại O (do OB=OC=R).
Suy ra OM cũng là đường trung tuyến của tam giác BOC.
Vì vậy M là trung điểm của BC.
Xét tam giác ABC, có: M,K lần lượt là trung điểm BC,AB.
Suy ra KM là đường trung bình của tam giác ABC.
Khi đó KM∥AC.
Mà CD⊥AC (chứng minh trên).
Vì vậy KM⊥CD.
Mà HE∥DC (chứng minh trên).
Do đó KM⊥HE.
Suy ra EIM=90∘.
Vì tam giác ABH vuông tại H có HK là đường trung tuyến nên KH=21AB (3)
Vì tam giác ABE vuông tại E có EK là đường trung tuyến nên KE=21AB (4)
Từ (3), (4), ta thu được KH=KE.
Mà KM⊥HE (chứng minh trên).
Vì vậy KM là đường trung trực của đoạn thẳng HE.
Khi đó MH=ME.
Suy ra ΔMHE cân tại M.
Vì vậy EHM=IEM.
Lại có BAE=EHM (vì tứ giác ABHE nội tiếp đường tròn đường kính AB).
Suy ra BAE=IEM.
Xét ΔEAB và ΔIEM, có:
AEB=EIM=90∘;
BAE=IEM (chứng minh trên).
Do đó (g.g).
Suy ra EMAB=EIAE.
Vậy AB.EI=AE.EM (điều phải chứng minh).
Câu 7
Câu tự luận
Cho x,y là các số thực dương thỏa mãn x+y≥3. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
A=2x2+y2+x28+y1.
Đáp án tham khảo
Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.
Điều kiện: x,y>0.
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số x2;4, ta được: x2+4≥2x2.4=2x.2=4x.
Suy ra x2≥4x−4.
Do đó 2x2≥8x−8 (1)
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số y2;1, ta được: y2+1≥2y2.1=2y.
Suy ra y2≥2y−1 (2)
Lấy (1) + (2) vế theo vế, ta được: 2x2+y2≥8x−8+2y−1.
Suy ra 2x2+y2≥8x+2y−9.
Khi đó 2x2+y2+x28+y1≥8x+2y−9+x28+y1.
Vì vậy A≥8x+2y+x28+y1−9.
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số 7x;x28, ta được:
7x+x28≥27x.x28=2196=28 (3)
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số y;y1, ta được:
y+y1≥2y.y1=21=2 (4)
Theo đề, ta có: x+y≥3 (5)
Lấy (3) + (4) + (5) vế theo vế, ta được: 8x+2y+x28+y1≥28+2+3=33.
Suy ra 8x+2y+x28+y1−9≥33−9=24.
Do đó A≥8x+2y+x28+y1−9≥24.
Vì vậy A≥24.
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi x2=4=22=(−2)2 và y2=1=12=(−1)2.
Suy ra x=2 hoặc x=−2 và y=1 hoặc y=−1.
So với điều kiện x,y>0, ta nhận x=2 và y=1.
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức A bằng 24 khi và chỉ khi x=2 và y=1.