Đề thi Đánh giá năng lực Bộ Quốc phòng phần Văn học - Ngôn ngữ (có đáp án) - Đề số 10

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:

                                      Biết nói gì trước biển em ơi

                                      Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

                                      Cái hào hiệp ngang tàng của gió

                                      Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

                                      Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

                                      Cái giản đơn sâu sắc như đời

                                      Cái trời kia biển mãi gọi người đi

                                      Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

                                      Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng

                                      Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

                                      Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

                                      Bay trên biển như bồ câu trên đất

                                      Biển dư sức và người không biết mệt

                                      Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

                                      Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương,

Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? 

Hãy cho biết hiệu quả của phép điệp trong các dòng thơ sau:

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời.

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào? 

Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì? 

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 56 đến 60:

Một nhóm các nhà khoa học nghiên cứu về hành vi của động vật cho rằng một số loài động vật có khả năng ghi nhớ các sự việc đã diễn ra trong quá khứ, dự đoán các sự việc sắp diễn ra trong tương lai, từ đó lập kế hoạch và đưa ra lựa chọn, đồng thời có khả năng phối hợp làm việc nhóm. Tuy nhiên, những khả năng đặc biệt đó của động vật là hành động có ý thức hay hoàn toàn theo bản năng vẫn là câu hỏi chưa được giải đáp.

Trong một nghiên cứu của các nhà khoa học, có thể thấy loài ong truyền tin cho nhau biết những vị trí có thể lấy mật hoa bằng cách nhảy theo mô hình số tám. Định hướng của điệu nhảy cho biết vị trí của thức ăn so với phương hướng của mặt trời và tốc độ của điệu nhảy cho biết nguồn thức ăn cách tổ ong bao xa. Hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng khả năng biểu diễn và mã hóa điệu nhảy là bẩm sinh và không có trí thông minh đặc biệt nào tác động đến khả năng này. Nhưng trong một nghiên cứu, khi những người thử nghiệm liên tục thay đổi địa điểm của nguồn thức ăn, mỗi lần di chuyển thức ăn xa hơn 25% so với vị trí trước đó, ong mật kiếm ăn bắt đầu dự đoán nơi nguồn thức ăn sẽ xuất hiện tiếp theo. Khi các nhà nghiên cứu đến địa điểm mới, họ thấy những con ong đã đến đó trước để chờ đợi thức ăn. Vẫn chưa ai giải thích được bằng cách nào mà những con ong có bộ não chỉ nặng 113 gam lại có thể suy ra vị trí của địa điểm mới. Một nhà khoa học đã chỉ ra rằng một số loài động vật có thể sử dụng các vật dụng thô sơ trong tự nhiên để làm công cụ: rái cá dùng đá để làm nứt vỏ trai; tinh tinh mẹ hướng dẫn cho những con tinh tinh con cách sử dụng đá để mở các loại hạt cứng. Các nhà khoa học đã làm một nghiên cứu trên những con tinh tinh. Họ cho những con tinh tinh lựa chọn một trong hai căn phòng: một căn phòng để hai thùng socola, trong đó một thùng có năm hộp và một thùng có ba hộp; căn phòng còn lại họ chỉ để một thùng, nhưng trong đó có mười hộp socola, một số con tinh tinh ngay lập tức chọn căn phòng chỉ có một thùng nhưng số hộp socola nhiều hơn. Điều đó cho thấy loài tinh tinh có khả năng tính toán, so sánh và lựa chọn. Họ còn có thể đào tạo cho những con tinh tinh biết tính toán đơn giản và ghi số lượng lên nhãn dán của các mặt hàng.

(Sưu tầm)

Chủ đề của đoạn trích trên là gì?

Khả năng nào của động vật KHÔNG được chỉ ra trong các nghiên cứu ở đoạn văn trên? 

Theo đoạn trích, các nhà khoa học đã khám phá ra điều gì khi nghiên cứu về loài ong?

Theo đoạn trích, một số loài động vật sử dụng các vật dụng thô sơ trong tự nhiên để làm gì? 

Có thể rút ra kết luận gì từ thí nghiệm tinh tinh với socola? 

Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào? 

Chủ đề của đoạn trích là gì?

Truyền thống hiếu học được gợi đến qua câu thơ nào?

Biện pháp tu từ nào được sử dụng phổ biến trong đoạn thơ? 

Đoạn thơ bộc lộ tình cảm, thái độ nào của nhân vật trữ tình đối với Nhân dân? 

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 66 đến 70:

(1) Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu

(2) Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều

(3) Nắng xuống trời lên sâu chót vót

(4) Sông dài, trời rộng bến cô liêu.

 

(5) Bèo dạt về đâu hàng nối hàng

(6) Mênh mông không một chuyến đò ngang

(7) Không cầu gợi chút niềm thân mật

(8) Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng.

(Tràng Giang – Huy Cận)

Câu thơ nào cho biết tác giả nhấn mạnh sự thiếu vắng âm thanh của cuộc sống con người? 

Câu thơ nào gợi liên tưởng của người đọc đến kiếp sống của những con người trôi nổi, lạc loài? 

Biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng trong câu thơ: “Sông dài, trời rộng bến cô liêu”?

Âm hưởng chính của đoạn thơ là gì? 

Điệp từ “không” trong hai câu thơ: “Mênh mông không một chuyến đò ngang/ Không cầu gợi chút niềm thân mật” nhấn mạnh nội dung gì?

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Tùy bút là một thể văn. Tuy có chỗ gần với các thể bút kí, kí sự ở yếu tố miêu tả, ghi chép những hình ảnh, sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến, nhưng tùy bút thiên về kể, chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả trước các hiện tượng và vấn đề của đời sống.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Thông tin Vedan xả chất thải bị bắt quả tang, tôi nghe phong phanh qua đồng nghiệp vào buổi chiều trước, khi VTV phát sóng (chiều thứ bảy 13/9/2008).

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Tự tình (bài II) thể hiện tâm trạng, thái độ của Hồ Xuân Hương: vừa đau buồn, vừa phẫn nộ trước duyên phận, gắng gượng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi quan.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Hành động nhanh trí và dũng cảm cứu cháu bé rơi từ tầng 12A của anh Nguyễn Ngọc Mạnh đang trở thành câu chuyện truyền cảm hứng được tuyên truyền mạnh mẽ trong cộng đồng.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Những cánh rừng khoác tấm áo màu xanh loang lổ sau bao nhiêu hành động tàn phá thô bỉ của con người.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Tác giả nào KHÔNG thuộc phong trào thơ mới 1932 – 1945? 

Tác phẩm nào sau đây KHÔNG có phần đề từ? 

Nhà văn nào KHÔNG thuộc nhóm Tự lực văn đoàn? 

Điền từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Chiều 26/12, tại Hà Nội, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia tổ chức Lễ trao giải thưởng báo chí tuyên truyền về an toàn giao thông năm 2022; phát động giải thưởng năm 2023,… Giải Nhất thể loại Báo hình đã được _______ cho các loạt phóng sự điều tra “Xe dù, bến cóc” của nhóm tác giả: Lưu Thoan, Thúy Nga, Văn Bình, Tiến Thành của Truyền hình Thông tấn, Thông tấn xã Việt Nam.

Chọn từ/cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Những sản phẩm, dịch vụ nào cần tập trung đầu tư để tạo hiệu quả và sức _________ cao? Phát triển thương hiệu quốc gia trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa như thế nào?

Điền từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Tiếp nhận văn học không giản đơn là một quá trình lặp lại hay tìm về ý tưởng ban đầu của tác phẩm mà là một quá trình _______.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Theo báo cáo tình hình trẻ em thế giới 2006 được UNICEF _________ ngày 11 – 12, trong vòng nhiều năm qua, Việt Nam luôn dẫn đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương về các chỉ số bình đẳng giới.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Bác già tôi cũng già rồi

Biết thôi, thôi thế thì thôi mới là!

Muốn đi lại tuổi già thêm nhác

Trước ba năm gặp bác một lần.

 (Khóc Dương Khuê – Nguyễn Khuyến)

Đoạn thơ được viết theo thể thơ:

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

                                      Trời xanh đây là của chúng ta

                                      Núi rừng đây là của chúng ta

                                      Những cánh đồng thơm mát

                                      Những ngả đường bát ngát

                                      Những dòng sông đỏ nặng phù sa.

(Trích “Đất nước” - Nguyễn Đình Thi, NXB Giáo dục Việt Nam)

Những biện pháp tu từ nào tác giả đã sử dụng trong đoạn trích trên:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Tràn trề trên mặt bàn, chạm cả vào cành quất Lí cố tình để sát vào mâm cỗ cho bữa ăn thêm đẹp, thêm sang, là la liệt bát đĩa ngồn ngộn các món ăn. Ngoài các món thường thấy ở cỗ Tết như gà luộc, giò, chả, nem, măng hầm chân giò, miến nấu lòng gà, xúp lơ xào thịt bò... – món nào cũng mang dấu ấn tài hoa của người chế biến – là các món khác thường như gà quay ướp húng lìu, vịt tần hạt sen, chả chìa, mọc, vây...”

(Mùa lá rụng trong vườn – Ma Văn Kháng)

Phần in đậm trong đoạn trích là thành phần gì của câu?     

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

- Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

(Việt Bắc – Tố Hữu)

“Mười lăm năm ấy” là khoảng thời gian nào?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

                                  Gió theo lối gió, mây đường mây

                                  Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

                                  Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

                                  Có chở trăng về kịp tối nay.

 (Trích Đây thôn Vĩ Dạ – Hàn Mặc Tử)

Câu thơ đầu tiên của đoạn trích gợi cảm giác gì?                

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Tại cuộc họp nóng chiều 31/1, trước cơn sốt khẩu trang y tế tăng giá gấp nhiều lần, khan hiếm hàng, Bộ Y tế cho biết: Hiện dịch chưa lây lan mạnh mẽ trong cộng đồng thì khi đến những chỗ nguy cơ cao như đi phương tiện công cộng, đến bệnh viện có thể dùng khẩu trang y tế thông thường, thậm chí có thể dùng khẩu trang vải.

Trong đoạn văn trên, từ “cơn sốt” (gạch chân, in đậm) được dùng với ý nghĩa gì?

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

                                  Đâu dáng hình quen, đâu cả rồi

                                  Sao mà cách biệt, quá xa xôi

                                  Chao ôi thương nhớ, chao thương nhớ

                                  Ôi mẹ già xa đơn chiếc ơi!

(Nhớ đồng – Tố Hữu)

Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong đoạn thơ?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Mỗi tháng, y vẫn cho nó dăm hào. Khi sai nó trả tiền giặt hay mua thức gì, còn năm ba xu, một vài hào, y thường cho nốt nó luôn. Nhưng cho rồi, y vẫn thường tiếc ngấm ngầm. Bởi vì những số tiền cho lặt vặt ấy, góp lại, trong một tháng, có thể thành đến hàng đồng.

 (Sống mòn – Nam Cao)

Nhận xét về phép liên kết của các câu văn trên.