Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội phần Văn học - Ngôn ngữ có đáp án - Đề số 24

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:

(1) Bây giờ siêu thị, các cửa hàng nhan nhản trên phố và cả trong những con ngõ chật chội nhưng chợ truyền thống vẫn tồn tại. Lí do là diện tích canh tác của các hộ dân ở miền Bắc rất nhỏ, có địa phương một gia đình chỉ một sào ruộng, vậy nên lượng rau, củ quả trồng ra không thể cung cấp cho các cửa hàng hay siêu thị nên chỉ còn cách mang ra chợ. Chăn nuôi cũng manh mún, nhà nuôi chục con gà cũng chỉ còn cách mang ra chợ.

(2) Ở nội thành, những người có thu nhập cao, ít thời gian rảnh rỗi thì thích vào siêu thị, cứ nhặt thứ cần rồi ra tính tiền. Ngược lại người thu nhập trung bình và thấp, đặc biệt là người nhập cư lao động chân tay lại chọn chợ truyền thống vì tiện, có thể phóng xe máy vào tận nơi, không phải gửi tốn thêm tiền, tốn thêm thời gian. Dù tính hội của chợ đã mất từ lâu nhưng tính tiện lợi và rẻ là nguyên nhân còn chợ truyền thống. Khi người ta phá bỏ chợ cửa Nam, Hàng Da hay chợ Ô Chợ Dừa để xây trung tâm thương mại và bên trong vẫn duy trì kiểu chợ truyền thống nhưng khách lưa thưa do sự bất tiện. Ngoài ra một số mặt hàng siêu thị không có và chỉ chợ truyền thống mới đáp ứng được, ví dụ như mua một vài bìa đậu phụ với 1000 đồng mắm tôm, 500 đồng hành lá, mớ tía tô, mớ cá đồng, nắm lá xông, đồ cúng lễ hay nhiều thứ lặt vặt khác.

(3) Ai cũng biết ngay trong chợ truyền thống lem nhem, thiếu thẩm mĩ, hàng lối xộc xệch, nguy cơ cháy cao rồi hàng giả hàng nhái chen vào, rau quả thực phẩm cũng không dám chắc có an toàn không. Bên cạnh đó những chợ họp trên một số tuyến phố, tự phát trong những con ngõ nhỏ đã gây ra ùn tắc giao thông làm Hà Nội nhem nhuốc. Chợ phản ánh sự phát triển kinh tế xã hội của một thành phố, một quốc gia đang ở mức nào. Chừng nào Hà Nội còn nhiều chợ truyền thống thì chừng đó kinh tế, xã hội vẫn còn ở mức thấp.

(Nguyễn Ngọc Tiến, Đi xuyên Hà Nội, NXB Trẻ, 2015, trang 283 - 284)

Theo đoạn trích, có bao nhiêu nguyên nhân làm cho chợ truyền thống vẫn tồn tại?

Có câu văn nào trong đoạn trích bộc lộ trực tiếp quan điểm của tác giả về chợ ở Hà Nội không? Vì sao?

Trong đoạn trích, việc tác giả trích dẫn sự kiện phá chợ cửa Nam, Hàng Da hay chợ Ô Chợ Dừa có tác dụng gì? 

Từ “manh mún” (in đậm, gạch chân) trong đoạn trích gần nghĩa hơn cả với từ ngữ nào?

Có thể đảo trật tự trình bày của đoạn văn thứ (1) và đoạn văn thứ (2) với nhau được không? Vì sao? 

Đoạn trích trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào?

Xác định phép liên kết trong câu 2 và câu 3 của đoạn trích. 

Theo tác giả, kiến thức phổ thông quan trọng như thế nào?

Trong đoạn trích, tác giả đề cập đến dạng người nào? 

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Nếu một người đối với các học vấn liên quan này mà không biết đến, chỉ có học một mình chính trị học thôi, thì càng tiến lên càng gặp khó khăn, giống như con chuột chui vào sừng trâu, càng chui sâu càng hẹp, không tìm ra lối thoát… 

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 61 đến 65:

Khi nhìn từ không gian vũ trụ, đặc điểm nhận diện của Trái Đất là màu xanh của nước biển và màu trắng của những đám mây. Trái Đất được bao quanh bởi bầu khí quyển chứa 78% nitơ và 21% là oxy. Đây là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có sự sống. Nó cách Mặt Trời khoảng 149 triệu km, là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ năm trong hệ Mặt Trời.

Hành tinh của chúng ta quay rất nhanh. Lõi sắt-niken ở tâm Trái Đất đã tạo ra một từ trường rộng lớn, cùng với bầu khí quyển, chúng loại bỏ gần hết những bức xạ độc hại từ Mặt Trời và các ngôi sao khác. Bầu khí quyển của Trái Đất cũng bảo vệ chúng ta khỏi những thiên thạch, hầu hết các thiên thạch đều bốc cháy trong bầu khí quyển trước khi đâm xuống mặt đất. Trái Đất có một vệ tinh tự nhiên duy nhất, đó là Mặt Trăng.

Mặt Trăng hình thành cách đây khoảng 4,55 tỉ năm. Có giả thuyết cho rằng Mặt Trăng đã từng là một phần của Trái Đất và được hình thành từ một mảnh vỡ ra do một vật thể khổng lồ va chạm với Trái Đất. Tuy Trái Đất và Mặt Trăng bằng tuổi nhau nhưng Trái Đất có khối lượng gấp khoảng 80 lần so với Mặt Trăng. Bởi khối lượng nhỏ hơn Trái Đất nên Mặt Trăng có lực hấp dẫn yếu hơn nhiều so với Trái Đất. Do đó, khi ở trên Mặt Trăng, trọng lượng của bạn sẽ chỉ bằng khoảng một phần sáu trọng lượng khi trên Trái Đất. Đây là lí do tại sao khi ở trên Mặt Trăng, các phi hành gia có thể nhảy vọt và bay rất cao trong không trung.

(Sưu tầm)

Chủ đề chính của đoạn trích trên là gì? 

Nhận định nào dưới đây là đúng? 

Theo đoạn trích trên, yếu tố nào bảo vệ chúng ta khỏi những thiên thạch đâm vào Trái Đất? 

Theo đoạn trích, vì sao khi ở trên Mặt Trăng, các phi hành gia có thể nhảy vọt trong không trung? 

Trọng lượng của con người sẽ thay đổi thế nào khi ở trên Mặt Trăng? 

Cảm xúc bao trùm đoạn trích trên là gì?

Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì? 

Từ “đổ” trong câu thơ “Ve kêu rừng phách đổ vàng” mang ý nghĩa gì?

Trong đoạn trích trên, con người Việt Bắc hiện lên như thế nào? 

Theo mô hình so sánh giữa tâm trí con người và máy tính, phần nào được xem như “bộ xử lí trung tâm” của cỗ máy sinh học?

Dòng điện sinh học trong cơ thể con người được tạo ra bởi:

Nếu một người trải qua một trải nghiệm cảm xúc mạnh mẽ, điều nào dưới đây có thể xảy ra với dòng điện sinh học và hệ thống thần kinh?

Nếu một người không thể nhận thức được các kích thích từ môi trường bên ngoài do tổn thương ở các cơ quan cảm nhận, điều gì có thể xảy ra với dòng điện sinh học trong cơ thể họ?

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Phát triển trong hoàn cảnh đất nước bị ràng buộc, văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng Tháng Tám 1945 không tránh khỏi những hạn chế về nhiều mặt.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Buôn lậu không phải là những nỗi đau cho sự phát triển kinh tế mà còn là một trong những thách thức của đất nước.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Xuân Quỳnh là gương mặt nổi bật của thế hệ các nhà thơ trẻ chống đế quốc Mĩ với hồn thơ đằm thắm, luôn da diết trong đời sống về hạnh phúc đời thường.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Trong đời sống văn học, nếu tác giả là người sáng tạo văn học thì tác phẩm là phương tiện truyền thông của văn học và người đọc là chủ thể tiếp nhận văn học.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Thơ Nguyễn Khoa Điềm hấp dẫn người đọc bởi sự kết hợp giữa xúc cảm thâm trầm và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước, con người Việt Nam.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Tác phẩm nào sau đây KHÔNG có khuynh hướng sử thi? 

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:    

Việc đọc sách không chỉ giúp chúng ta ________ hiểu biết mà còn giúp chúng ta _______ bản thân và nuôi dưỡng tâm hồn.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Để đạt được _______ và _______ giao tiếp, mỗi nhân vật giao tiếp tùy thuộc vào ngữ cảnh mà lựa chọn và thực hiện một chiến lược giao tiếp phù hợp (bao gồm việc lựa chọn đề tài, nội dung, phương tiện ngôn ngữ, cách thức, thứ tự nói hoặc viết, ... ).

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

_________ tiếng nói và chữ viết, con người có thể dạy nhau cách _______ ra các công cụ để tồn tại và không ngừng phát triển mà không cần phải trông đợi vào những biến đổi về mặt sinh học.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

________ là “Bài thơ viết về nỗi buồn đau nhưng là cái buồn đau bi tráng chứ không phải là cái buồn đau bi lụy”.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

________ ít quan tâm đến cuộc sống và những tâm tình riêng tư của cá nhân mà thường đề cập đến những vấn đề có ý nghĩa lịch sử, có tính chất toàn dân, quan hệ tới vận mệnh của cả một dân tộc, một đất nước.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Em ạ Cu-ba ngọt lịm đường

Mía xanh đồng bãi, biếc đồi nương

Cam ngon, xoài ngọt vàng nông trại

Ong lạc đường hoa, rộn bốn phương

 

Anh mải mê nhìn, anh mải nghe

Múa reo theo gió những thân kè

Tóc xanh xoã bóng, hàng chân trắng

Có phải tiên nga dự hội hè?...

(Tố Hữu, Từ Cu-ba, In trong Tác phẩm văn học trong nhà trường – Thơ Tố Hữu,

NXB Văn học, 2023)

Xác định cách gieo vần của đoạn thơ trên?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Đầu thời Trần, việc tiếp đón sứ giả nước ngoài đều thường do Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải đảm nhận. Có một lần, sứ Trung Quốc đến mà Thượng tướng Trần Quang Khải lại theo vua Trần Thánh Tông đi đánh giặc xa; Thượng hoàng Trần Thái Tông triệu Trần Quốc Tuấn đến. Vua cha nói:

– Sứ giả đến mà Thượng tướng theo vua đi đánh giặc, nay trẫm muốn phong cho khanh làm Tư đồ và sung vào việc tiếp sứ. Ý khanh thế nào?

Ông tâu vua:

– Việc tiếp sứ, thần xin vâng mệnh. Còn chức phong thêm, thần không dám.

(Trần Quốc Vượng chủ biên, Nghìn xưa văn hiến, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2017)

Đoạn trích trên cho thấy vẻ đẹp nào của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn?

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Một ngày gió nâng tôi lên cao

Tôi nhìn xuống thấy một con kiến bị cầm tù trong hộp thư điện tử nhiều ngăn, trong chiếc điện thoại di động thỉnh thoảng lại đổ chuông

 

Một ngày gió nâng tôi lên cao

Tôi nhìn xuống thấy một con chim bị cầm tù trong tiếng ngợi ca của bầy đàn, trong những mốc giới hạn mĩ cảm đã được sắp đặt

 

Một ngày gió nâng tôi lên cao

Gió trao tôi đôi cánh

Và bảo tôi hãy cởi gió ra và bay lên trên ý nghĩ.

(Nguyễn Phan Quế Mai, Cởi gió, dẫn theo Tạp chí Sông Hương – số 265,

NXB Văn học, Hà Nội, ngày 28/03/2011)

Bài thơ cho thấy khát vọng nào của con người?                  

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Vào khoảng chín giờ sáng, bỗng nhiên tôi thấy ập vào nhà bảy tám thằng cảnh sát, giải theo một người bị còng tay ra sau lưng. Thoạt đầu, tôi vẫn chưa tin là anh Trỗi. Nhưng vừa thoáng thấy tôi, anh nói ngay, nói to: “Quyên, anh bị bắt!”.

Tôi đứng sững sờ nhìn anh đi thẳng tới trước mặt tôi. Chỉ có qua một đêm, thân hình anh thay đổi hẳn: bộ quần áo xanh của anh bê bết những bùn máu, gần như đổi sang màu khác, mặt anh hốc hác, bầm tím, đầu tóc rối tung. Chúng đẩy anh ngồi xuống giường. [...] Mấy tên cảnh sát đứng quanh giường anh bực tức nhìn nhau. Chúng động đậy chân tay muốn nổi khùng. Riêng tên chủ sự vẫn nhỏ nhẹ:

– Anh nên nghĩ đến người vợ trẻ và đẹp của anh. Anh nên thương cô ấy, đừng nên cưới người ta ít ngày, bây giờ bỏ mặc đời người ta dang dở.

– Từ năm ngày nay tôi bị bắt, các ông luôn luôn mang chuyện tôi mới cưới vợ ra để dụ dỗ. Các ông mang hình vợ chồng tôi chụp hôm cưới vào, tán tỉnh hạnh phúc này nọ, định làm cho tôi cam tâm vì vợ mà quên mất Tổ quốc. Các ông làm việc đó hoàn toàn không có kết quả đâu. Còn thằng Mĩ thì không ai có hạnh phúc nổi cả.

(Trần Đình Vân, Sống như anh, NXB Giáo dục, 1978)

Câu nói “Còn thằng Mĩ thì không ai có hạnh phúc nổi cả” KHÔNG phản ánh điều gì?   

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Trong xóm làng trên, cô gái thơ,

Tuổi xuân mơn mởn vẻ đào tơ.

Gió đông mơn trớn bông hoa nở,

Lòng gái xuân kia vẫn hững hờ.

(Đông Hồ, Cô gái xuân, In trong Thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân),

NXB Văn học, Hà Nội, 2023)

Hai từ “xuân” xuất hiện trong đoạn thơ trên được dùng với nét nghĩa nào?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Khi Tâm mở mắt, nó nhìn thấy thím Hai. Nó mấp máy môi, thím Hai phải cúi xuống thật thấp mới nghe nó nói gì. “Mẹ đâu?” Tâm nói. Thím Hai mỉm cười, thím nghĩ chắc nó còn mê Thím chỉ sang giường bên. “Cha con kìa. Cha cũng không sao”. Tâm liếc sang, thấy cha nó chẳng khác gì con cúm núm nướng, nó cũng chẳng khác gì con cúm núm nướng. Rồi nước mắt lăn dài, nó lại nói, “còn mẹ đâu?”, thím Hai ngơ ngẩn.

(Trương Tiếp Trương, Tiếng hót con chim đen,

In trong Đàn vịt bơi qua sông, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)

Sự kết hợp giữa lời kể chuyện và lời nhân vật trong đoạn trích trên đem lại tác dụng gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Tiễn người, con đê cong lắm

Hoàng hôn vỡ tím cả chiều

Chắc là trai đi rửa ngọc

Đánh rơi nhuốm đỏ màu yêu.

(Nguyễn Minh Khiêm, Tiễn, dẫn theo vannghequandoi.com, ngày 23/03/2020)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Làm việc giờ giấc tự do, bạn làm được. Làm những công việc gò bó thời gian, bạn cũng làm được. Làm với người “tốc độ”, bạn làm được. Làm với người thứ gì cũng chuẩn bị kĩ càng mới làm, bạn cũng làm được.

(Anh Chi, Top 4 kĩ năng có thể học từ ghế nhà trường, dẫn theo tuoitre.vn)

Đoạn trích trên đề cập đến kĩ năng nào?