Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội phần Văn học - Ngôn ngữ có đáp án - Đề số 27

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:

Kết quả, từ đầu những năm 2000 cho đến nay, Phần Lan trở thành quốc gia có nền giáo dục tốt nhất với chất lượng học sinh đứng đầu thế giới. Trong khi đó, Mĩ - kình địch ngày xưa rớt xuống vị trí 29 trong bảng xếp hạng này. Tại sao Phần Lan lại có thể làm được điều đó? Một người đàn ông Mĩ đã đến và gặp trực tiếp Bộ trưởng Bộ Giáo dục Phần Lan đề nghị được giải đáp câu hỏi này. Câu trả lời của Bộ trưởng hết sức bất ngờ, bí mật ở đây đơn giản chỉ là: Bọn trẻ không có bài tập về nhà, chúng được dành nhiều thời gian hơn để làm những đứa trẻ. […]

Khi chia sẻ về nền giáo dục của quốc gia mình, phóng viên người Mĩ nói rằng:

– Ở Mĩ, chúng tôi bỏ luôn việc dạy cả thơ ca.

Vị Bộ trưởng Giáo dục Phần Lan tỏ ra rất ngạc nhiên và hỏi:

– Tại sao lại thế?

Anh phóng viên trả lời:

– Bọn trẻ sẽ có thể nói như văn thơ lúc nào, khi chúng đã trở thành người lớn? Việc học giỏi văn thơ làm sao có thể giúp chúng tìm được một công việc đây?

Bộ trưởng Giáo dục Phần Lan mỉm cười đầy ý nhị.

Vậy đấy, không phải tìm ở đâu xa, sự khác biệt giữa hai nền giáo dục được thể hiện một cách rõ ràng qua một câu nói. Thơ ca có giúp được một đứa trẻ tìm được việc không? Có thể là không, nhưng thơ ca giúp nuôi dưỡng tâm hồn những đứa trẻ. Một tâm hồn khỏe mạnh sẽ sản sinh ra những cá thể tài năng và đó là những tài năng tương lai cho đất nước.

Trong tác phẩm của mình nhà văn nổi tiếng Nguyễn Nhật Ánh từng viết: “Thơ ca là thứ vô cùng phù phiếm nhưng vô cùng thiêng liêng”. […]

Sau khi nói chuyện với Bộ trưởng Bộ Giáo dục, phóng viên đã tìm đến một giáo viên dạy toán và hỏi:

– Ông nghĩ sao về chuyện nền giáo dục của các ông hướng quá nhiều đến việc dạy thơ ca cho bọn trẻ?

Và ông ấy – một giáo viên dạy Toán của Phần Lan đã dõng dạc chia sẻ rằng:

– Chúng tôi dạy bọn trẻ để chúng trở thành những con người hạnh phúc. Để chúng tôn trọng người khác và tôn trọng chính bản thân mình.

Không phải là toán học, không phải là những con số, không phải là tốc độ tính nhẩm những phép tính cộng, trừ, nhân, chia để vượt qua những bài kiểm tra đầy thách đố và phức tạp. Ở trường học, hạnh phúc của học sinh được đặt lên hàng đầu. Sự khác biệt về quan điểm giáo dục dẫn tới cách giáo dục cũng khác nhau. Trong khi, trẻ em Phần Lan đến trường để có những giây phút tìm tòi, khám phá, được chia sẻ thì những nền giáo dục khác lại được định hướng theo việc dạy và học để vượt qua những bài kiểm tra. Điểm khác biệt này đã nhanh chóng tạo ra khoảng cách và sự ưu việt trong giáo dục của Phần Lan so với các nước khác. Suy cho cùng, việc học là để làm gì? Không phải cũng là để phát triển bản thân và tìm được hạnh phúc cho mỗi người hay sao?

(Nguyễn Anh Dũng, Dưỡng tâm giàu có, dưỡng thân nghèo khó,

NXB Thế giới, Thành phố Hồ Chí Minh, 2024)

Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?

Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?

Bí quyết nào đã giúp nền giáo dục Phần Lan đạt được vị trí dẫn đầu thế giới?

Đâu là cách hiểu đúng về câu nói của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh: “Thơ ca là thứ vô cùng phù phiếm nhưng vô cùng thiêng liêng”?

Theo đoạn trích, điều gì được coi là yếu tố quyết định trong việc hình thành một nền giáo dục hiệu quả?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 56 đến 60:

Một cách dai dẳng, thường không thể nhận thấy, nhưng hiện đã không thể tránh khỏi, một mạng lưới các quy trình phần mềm đang mở ra trên toàn thế giới, thúc đẩy và nhận biết tốc độ và phạm vi của các sự kiện, phủ lên các khía cạnh trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta – nhà cửa, giao thông vận tải, phân phối tin tức, thị trường tài chính, hoạt động quân sự – tâm trí chúng ta một thời từng du hành một mình. Khi ngày càng có nhiều phần mềm tích hợp AI và rốt cuộc hoạt động theo những cách mà con người không trực tiếp tạo ra hoặc có lẽ không hiểu hết, nó sẽ trở thành một công cụ bổ trợ có khả năng xử lí thông tin động cho các năng lực và trải nghiệm của chúng ta, vừa định hình vừa học từ các hành động của chúng ta. Thông thường, chúng ta sẽ nhận thức được rằng các chương trình như vậy đang hỗ trợ mình theo những cách ta đã định trước. Tuy nhiên, tại một thời điểm nào đó, chúng ta có thể sẽ không biết chính xác chúng đang làm gì hoặc xác định cái gì hoặc tại sao chúng lại có hiệu quả. Công nghệ vận hành bởi AI sẽ trở thành người bạn đồng hành lâu dài trong việc nhận biết và xử lí thông tin, bất chấp việc nó sở hữu một bình diện “tinh thần” rất khác với con người. Cho dù chúng ta coi nó là một công cụ, một cộng sự hay một đối thủ, nó sẽ thay đổi trải nghiệm của chúng ta với tư cách là những sinh vật có lí trí và thay đổi vĩnh viễn mối quan hệ của chúng ta với thực tại.

(Eric Schmidt, Henry A. Kissinger, Daniel Huttenlocher, Thời đại AI và tương lai loài người chúng ta (Mai Chí Trung dịch), NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2023)

Theo đoạn trích, điều gì là đặc điểm nổi bật của mạng lưới các quy trình phần mềm hiện nay?

Thành phần biệt lập (in đậm) “nhà cửa, giao thông vận tải, phân phối tin tức, thị trường tài chính, hoạt động quân sự” trong đoạn trích trên đem lại tác dụng gì?

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào khi nói về công nghệ AI?

Theo nội dung đoạn trích, quy trình hoạt động của AI có thể khiến con người:

Điều gì có thể xảy ra khi ngày càng nhiều phần mềm tích hợp AI được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày?

Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu sau: “Cái nắng xuân kì lạ, không gay gắt đỏ, không nhàn nhạt như nắng chiều hè mà vàng thắm thiết như màu bông sao nhái.”?

Chi tiết “Ông Chín không phăng tới nữa.” sau khi hiểu về hoàn cảnh của Đậm cho thấy điều gì về nhân vật này?

Đặc điểm của ngôn ngữ nói trong các câu văn sau: “Con lầm lỡ tới mức phải bỏ nhà đi luôn đó, bác Chín à. Tới lúc ba con buồn rồi chết, má mới rước con về. Bây giờ, có cực khổ thế nào con cũng ráng chịu, miễn sao năm tháng cuối đời má con vui. Mà, chắc bù bi nhiêu cũng không đủ.” KHÔNG thể hiện ở phương diện nào?

Câu văn “Cô thấy mình giống như cỏ ven đường, người ta đi qua đạp, đi lại đạp vẫn ngoi lên sống, sống cỗi cằn.” cho thấy điều gì về nhân vật Đậm?

Giọng điệu nổi bật của đoạn trích là gì?

Bài thơ trên viết về đề tài gì?

Các danh từ được viết hoa trong giữa các dòng thơ dựa trên yếu tố nào?

Thể thơ của bài thơ trên là gì?

Thể thơ tự do trong văn bản trên KHÔNG đem lại tác dụng nào?

Câu thơ “Tôi mới ngộ được ánh mắt Cha, nụ cười Cha và cả sự im lặng của Cha hơn mọi gia tài” nhấn mạnh điều gì?

Xác định tình huống truyện trong đoạn trích?

Cảm hứng chủ đạo của đoạn trích là gì?

Đâu là nhận xét đúng về nhân vật ông Xã?

Ông Xã định biếu viên quan sứ món quà gì?

Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?  

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Đại bàng Mã Lai được coi là loài chim săn bắt, thức ăn chủ yếu của nó là động vật có vú như dơi, khỉ, chuột, sóc...

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Khi ý thức cách mạng, ý thức trách nhiệm đã nhiễm sâu vào đảng viên thì việc gì cũng dễ dàng, thuận lợi.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Dù bị biệt đãi trong tù ra sao, Huấn Cao vẫn rất hiên ngang trước cái chết.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Qua truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã gửi gắm thông điệp: Nhà văn cần phải thường xuyên xâm nhập đời sống thực tế của xã hội.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Cô chăm sóc cho anh từng li từng tí nhưng anh cũng vô cùng cảm động trước tình cảm của cô dành cho mình.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:  

Chí Phèo thể hiện ______ truyện ngắn bậc thầy của Nam Cao: xây dựng thành công những nhân vật điển hình bất hủ; nghệ thuật trần thuật linh hoạt, tự nhiên mà vẫn nhất quán, chặt chẽ; ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Chúng ta có trách nhiệm ______ và phát huy vẻ đẹp truyền thống của văn hóa dân tộc.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Chiếc khăn rơi xuống lộ ra gương mặt đẹp với làn da ______ của cô gái.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Một mình anh ______ lại ba tên cướp.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Người chiến sĩ ______ anh dũng ấy nay đã được đưa về với đất mẹ quê hương.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Một tác giả “vô danh” chỉ cần ngày trưng ra một vài bài thơ dạng... văn vần trên Facebook, vậy là đã có người vào tung hô là “nhà thơ”. Những lời khen vô thưởng vô phạt được hào phóng ban tặng dễ sinh ảo tưởng. Rồi từ mạng ảo, nhiều tác phẩm “nửa thơ nửa vè” được xuất bản. Cá biệt có những người không tiếc tiền để tổ chức các buổi ra mắt sách của mình. Họ sẵn sàng thuê cả MC chuyên nghiệp và dàn ca sĩ đến hát cho rôm rả; thậm chí tự tin trưng lên bản danh sách báo chí đến dự dài đến cả mấy trang như để chứng tỏ “đẳng cấp” của mình. Không ít những “lời có cánh” được cất lên từ những buổi “tiệc sách” màu mè ấy; nhưng tiếc thay, tiệc tan thì không còn ai nhớ được một câu thơ, hay truyện ngắn nào của “nhà văn/ nhà thơ mới nổi”.

(Phong Điệp, Nhà văn không chỉ là một danh xưng,

In trong Đường băng cho sáng tạo nghệ thuật, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2023)

Đoạn trích đề cập đến thói xấu nào của con người?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Những chiếc lá to tướng vốn trước đây màu xanh đang uể oải che ánh mặt trời cho một cuống hoa thâm thấp và mụ mẫm mang đầy những đóa hoa trắng như tuyết. Nhưng những lá cây phủ đầy sương và phủ màu sắt gỉ đã héo rồi, và chỗ rữa ăn lan gần đến tận cành hoa; hai lá hoa ngoài nhất cũng đã nhăn nhúm lại và đen sạm, chỉ có phần trên của hoa lung linh trong những giọt sương, rồi thình lình bừng lóe lên một màu trắng đẹp kì lạ dưới ánh mặt trời. Và không biết tại sao trong giây phút ngắn ngủi ấy, khi nhìn hoa qua màng nước mắt, ngửi thấy mùi hương hăng hắc của nó, Ăcxinhia chợt nhớ lại tuổi trẻ, nhớ lại toàn bộ cuộc đời dài và hiếm có những niềm vui của mình.

(M.A. Sholokhov, Sông Đông êm đềm, NXB Văn học, Hà Nội, 2022)

Hình ảnh bông hoa trắng lóe sáng dưới ánh mặt trời tượng trưng cho điều gì trong tâm trạng của nhân vật Ăcxinhia?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Cuộc đối thoại tiếp diễn như sau:

– Thế em nghĩ thế nào về người khách của chúng ta? – Người con trai hỏi, ngỡ tôi là một đấng hoàng thượng và tưởng rằng tôi không hiểu họ nói gì với nhau.

– Hắn còn làm mình bật cười hơn nữa cơ lúc hắn đeo lên người hắn đủ cả bộ lụa là, đủ cả bộ hạt cườm. – Người bạn gái anh ta trả lời.

(Vi hành – Nguyễn Ái Quốc)

Đôi nam nữ trong đoạn trích trên đã nhầm nhân vật “tôi” là ai?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

                                  Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá

                                  níu váy bà đi chợ Bình Lâm

                                  bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật

                                  và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

 

                                  Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị

                                  chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng

                                  mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

                                  điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng.

(Đò Lèn – Nguyễn Duy)

Các địa danh xuất hiện trong đoạn trích gắn với điều gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Cái đẹp vừa là xinh, là khéo. Ta không háo hức cái tráng lệ, huy hoàng, không say mê cái huyền ảo, kì vĩ. Màu sắc chuộng cái dịu dàng, thanh nhã, ghét sặc sỡ. Quy mô chuộng sự vừa khéo vừa xinh, phải khoảng. Giao tiếp ứng xử chuộng hợp tình, hợp lí, áo quần, trang sức, món ăn đều không chuộng sự cầu kì. Tất cả đều hướng vào cái đẹp dịu dàng, thanh lịch, duyên dáng có quy mô vừa phải.

(Nhìn về văn hóa dân tộc – Trần Đình Hượu)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

                                  Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp,

                                  Con thuyền xuôi mái nước song song,

                                  Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả,

                                  Củi một cành khô lạc mấy dòng.

(Tràng giang – Huy Cận)

Nhận định nào dưới đây đúng nhất khi nói về câu thơ “Củi một cành khô lạc mấy dòng”?