Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội phần Văn học - Ngôn ngữ có đáp án - Đề số 28

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:

(1) – Ta với mình, mình với ta

(2) Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh

(3) Mình đi, mình lại nhớ mình

(4) Nguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu....

(5) Nhớ gì như nhớ người yêu

(6) Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

(7) Nhớ từng bản khói cùng sương

(8) Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

(9) Nhớ từng rừng nứa bờ tre

(10) Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy.

(Việt Bắc – Tố Hữu)

Những biện pháp tu từ nghệ thuật nào được sử dụng trong đoạn trích?

Hai câu thơ (3) và (4) chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thể loại văn học dân gian nào? 

Có bao nhiêu cặp từ hô ứng được tác giả sử dụng trong đoạn trích?

Hai đại từ “mình – ta” trong đoạn trích chỉ những đối tượng nào?

Chủ đề nổi bật bao trùm đoạn trích là gì? 

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 56 đến 60:

Với mỗi người dân Việt Nam, Vua Hùng là vị Tổ đã có công dựng nên quốc gia Văn Lang – Nhà nước sơ khai của dân tộc Việt Nam. Vua Hùng chính là nguồn gốc tổ tiên chung của cả dân tộc Việt Nam. Chính vì vậy, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có một vị trí rất quan trọng trong đời sống tâm linh và tình cảm của các thế hệ người dân Việt Nam, vừa thiêng liêng, vừa cụ thể, vừa là điểm tựa tinh thần, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc cùng nhau dựng nước và giữ nước mà Bác Hồ đã khái quát thành chân lí của dân tộc và của thời đại: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Chính vì vậy, đã thành truyền thống, vào những ngày đất trời đón tiết Xuân ấm áp, dù là hòa bình hay thời chiến, dù đất nước thịnh vượng hay khó khăn thì trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng – Vua Hùng vẫn giang rộng vòng tay đón hàng triệu cháu con từ khắp mọi miền đất nước và trên khắp năm châu bốn biển về đất Tổ thắp nén tâm nhang tri ân công đức Quốc Tổ Hùng Vương. Trên núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng, trong sắc trời xanh cao lồng lộng của ngày Giỗ Tổ hàng năm ta như thấy có ánh hào quang rực rỡ cuốn theo trên những sải cánh chim Lạc.

(Hà Thanh, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, bản sắc văn hóa của người Việt,

Tạp chí Khoa học và công nghệ, số 39, tháng 3/2015)

Thái độ của tác giả trong đoạn trích là gì?

Trong đoạn văn, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có ý nghĩa gì đối với dân tộc Việt Nam?

Tại sao tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương lại có vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân Việt Nam?

Xác định thời gian và địa điểm diễn ra giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm?

Theo đoạn văn, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được thể hiện trong khía cạnh nào của đời sống?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 61 đến 65:

Tuy nhiên, ý nghĩ dai dẳng cho rằng trái đất là nơi độc nhất có phép màu của sự sống trong hệ mặt trời, ý nghĩ đó đã đẩy chúng ta tới kết luận này, không thể khác được: Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí. Không những đi ngược lại lí trí con người mà còn đi ngược lại cả lí trí tự nhiên nữa... Từ khi mới nhen nhúm sự sống trên trái đất, đã phải trải qua 380 triệu năm con bướm mới bay được, rồi 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở, chỉ để làm đẹp mà thôi. Cũng đã phải trải qua bốn kỉ địa chất, con người mới hát được hay hơn chim và mới chết vì yêu. Trong thời đại hoàng kim này của khoa học, trí tuệ con người chẳng có gì để tự hào vì đã phát minh ra một biện pháp, chỉ cần bấm một cái nút là đưa cả quá trình vĩ đại và tốn kém đó của hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của nó.

(G.G. Mác-két, Đấu tranh cho một thế giới hoà bình, Ngữ văn 9, tập một,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên là gì?

Nội dung chính của đoạn trích là gì? 

Tác giả viết “chỉ cần bấm một cái nút là đưa cả quá trình vĩ đại và tốn kém đó của hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của nó” có ý nghĩa gì?

Thông điệp mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích là gì? 

Trong câu văn in đậm, chủ ngữ đã bị tác giả lược bỏ. Tìm cụm từ thích hợp nhất trong số các cụm từ dưới đây để khôi phục lại chủ ngữ cho câu. 

Trong đoạn trích, tác giả muốn đem phân tích và giải thích đối tượng nào?

Mục đích của câu văn: “Đó là những tác phẩm của Voltaire, của Dickens, của Ôn Như Hầu, của Shakespeare, của Đoàn Thị Điểm hơn thế nữa, Truyện Kiều của Nguyễn Du có 4.000 câu thơ, mà có nhà học giả dám đoan quyết không thể thay đổi đi một chữ!” là gì?

Từ “cổ điển” (in đậm, gạch chân) trong đoạn trích gần nghĩa hơn cả với từ ngữ nào?

Từ “Việt Nam” (in đậm, gạch chân) trong đoạn trích là từ loại gì?

Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào trong câu văn: “Phần tôi, bắt đầu từ đây, tôi muốn đem phân tách và giải thích “miếng ngon Hà Nội” - những miếng ngon mà người Việt Nam ăn vào thấy ngát mùi đất nước Việt Nam, thấy mình Việt Nam hơn, và thấy thích thú, kiêu hãnh được trời cho làm người Việt Nam.”

Đâu là nhân vật trữ tình của bài thơ trên?

Biện pháp tu từ nào làm nổi bật sự trăn trở, băn khoăn của nhân vật trữ tình?

Trong bài thơ, hình ảnh “sen” được sử dụng để biểu hiện cho điều gì?

Câu thơ “Chiều nay em bỏ ta rồi/ như sen từng cánh đang rời đài sen.” sử dụng biện pháp tu từ nào?

Xác định thể thơ của văn bản trên?

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Ông ấy luôn ý thức mình là người cầm cương nảy mực nên lúc nào cũng nêu cao tinh thần chí công vô tư.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Giữ thái độ bàng quang trước cuộc đời không giúp anh sống sâu sắc, vị tha được.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Nhân vật Lor-ca toát ra vẻ đẹp của một tâm hồn bất khuất và dũng cảm của người chiến sĩ – nghệ sĩ đang phải sống giữa một xã hội loạn luân, đầy bất công áp bức.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Ngôi nhà anh ta mới xây ở ven đô tuy bé và xinh.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Công ty anh ấy vừa mới tổ chức chuyến thăm quan khu di tích lịch sử Đền Hùng. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:    

Mối quan hệ Việt – Lào đã được tôi luyện qua năm tháng và rất _________.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Việc kí duyệt sai nguyên tắc của giám đốc nhà máy đã gây _________ hàng tỉ đồng.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Thủ tướng cùng _________ đến dự lễ khánh thành nhà máy.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Địa đạo Củ Chi là một bức tranh _________ về chiến tranh du kích.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Sau mấy đêm mất ngủ, trông Lan _________ như người vừa ốm dậy.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Cuộc săn dù ráo riết đến đâu cũng không sao tróc đủ một trăm người phải đi xem đá bóng. Dăm sáu anh khôn ngoan, đã kéo đến ngủ nhờ nhà khác, hoặc làng khác. Họ làm như lánh nạn.

(Tinh thần thể dục – Nguyễn Công Hoan)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Nhà em có một giàn giầu,

Nhà anh có một hàng cau liên phòng

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?

(Tương tư – Nguyễn Bính)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Tôi còn nhớ ngày bên bến Thổ Hà năm 1970, một cô lái đò đem nồi cơm và nồi cá kho ra đầu thuyền ngồi ăn, cô thản nhiên múc nước sông chan vào bát. Ngày nay đến tắm ở sông Cầu, sông Đuống người ta cũng còn ngại. Dọc sông Cầu, tôi đi lên đến một thượng nguồn ở tận Bắc Kạn, nơi đây là hợp lưu của hai dòng nước lạnh và ẩm, trước đây người ta còn đi bè được, nhưng hiện nay sông Cầu ở Bắc Kạn chỉ có thể lội đến đầu gối. Vòng vèo từ đó về xuôi, nhiều nhà máy, xí nghiệp, dân tình đổ nước thải xuống lòng sông, con sông thơ mộng xanh lơ ngày nay đục. Sông Đuống phân lưu của sông Hồng sát gần Hà Nội trải dài uốn khúc hơn 50 cây số phân cách Bắc Ninh thành hai vùng bắc phần và nam phần, khiến hai miền văn hóa hai bên bờ cũng đặc sắc khác nhau, đặc biệt là huyện Tiên Du cổ ở bắc phần với chùa Phật Tích và chùa Dạm, huyện Thuận Thành ở nam phần với chùa Dâu, Bút Tháp và làng tranh Đông Hồ.

(Phan Cẩm Thượng, Kinh Bắc mai này, In trong Nghệ thuật ngày thường,

 NXB Phụ nữ, Hà Nội, 2008)

Câu văn “Ngày nay đến tắm ở sông Cầu, sông Đuống người ta cũng còn ngại” đặt sau hình ảnh cô lái đò lấy nước sông chan cơm thể hiện điều gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Ai hò hẹn thủy chung thuở trước

con đò, bến nước, cây đa…

Chớp phải nhớ thương – chong mắt thức

dân ca.

 

Là luyến láy câu xoan, câu ghẹo

trung du cọ hóa ô xòe

Hội xuân ấy mắt tìm gặp mắt

vừa bén duyên, câu giã bạn tái tê!

(Nguyễn Trọng Hoàn, Dân ca, In trong Để lại, NXB Công an Nhân dân, 2021)

Xác định thể thơ của đoạn trích trên?    

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Khóc, không phải vì hèn yếu, không phải vì buồn bã, mà vì xúc động. Vì buổi chia tay này thiêng liêng quá. Những người bạn thân yêu nhất của mình không thể tiễn mình đi được. Và bàn tay ấy, và đôi mắt ấy, giọng nói ấy... Lên xe rồi, xe nổ máy. Xe Việt Nam sản xuất, tiếng động cơ như tiếng tim mình vậy. Nghẹn thắt vì một cảm giác khó tả, mình ngước nhìn lần cuối cùng cánh cửa sổ, nơi hằng ngày mình bò ra, nhìn xuống lòng đường. Khoảng trời nhỏ của riêng mình đó. Một hôm nào, những hôm nào mình mong chờ nhìn thấy bạn của mình đạp xe qua, để mình gọi... Bây giờ, là chia tay, xe lăn bánh, êm ru, xe đi êm, mà bọn mình xô vào nhau, chen nhau thò tay ra cửa. Ngoài kia, là những khuôn mặt gần gũi, tuy có người chẳng bao giờ mình trò chuyện, chẳng bao giờ mình nghĩ rằng có họ sống trên đời... Ở đâu, khuôn mặt thân yêu ấy? Bạn đi, mình không gặp được.

(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2005)

Các dấu ba chấm trong đoạn văn trên biểu thị cho điều gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Em khóc, nghìn xưa bỗng nghẹn ngào.

Những cầm tấu khúc vút lên sao.

Nửa bàn tay thẹn hoa trinh nữ,

Nhạc uốn mình như dải lụa đào.

(Đinh Hùng, Nhập mộng, In trong Tiếng ca bộ lạc, NXB Văn học, Hà Nội, 2021)

Việc so sánh tiếng nhạc như dải lụa đào đem lại tác dụng gì?

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

                                           Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

                                           Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

                                           Như nước Đại Việt ta từ trước

                                           Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

                                           Núi sông bờ cõi đã chia

                                           Phong tục Bắc Nam cũng khác

                                           Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập

                                           Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương

                                           Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

                                           Song hào kiệt thời nào cũng có.

                                                (Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)