Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội phần Văn học - Ngôn ngữ có đáp án - Đề số 29

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:

Ai cũng biết rằng nếu cứ nhắc đi nhắc lại một điều gì đó, ta sẽ tin vào nó mà không cần biết rằng điều đó đúng hay sai. Khi lời nói dối được nhắc đi nhắc lại nhiều lần thì cuối cùng nó sẽ trở thành sự thật. Hơn nữa, cuối cùng ta sẽ TIN rằng điều đó là sự thật. Mỗi chúng ta sẽ là chính con người mà chúng ta đang hiện hữu vì những tư duy thống trị ta cho phép chúng tồn tại trong nhận thức. Những suy nghĩ mà chúng ta đưa vào nhận thức một cách có cân nhắc, khuyến khích nó, cho nó hòa trộn với những cảm xúc của mình sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ, điều khiển và kiểm soát mọi hành vi của chúng ta! […]

Chúng được gieo vào nhận thức của chúng ta theo cách vô cùng đơn giản do suy nghĩ của chúng ta luôn được nhắc đi nhắc lại. Đó là lí do tại sao bạn nên vạch ra kế hoạch cho cuộc đời mình, thật chi tiết và rõ ràng, hãy học thuộc và hàng ngày nhắc đi nhắc lại với sự tôn trọng, nâng niu hi vọng cho đến khi giọng nói của bạn chạm đến tiềm thức. Bạn cần loại bỏ ảnh hưởng từ môi trường không lành mạnh mà bạn đã lớn lên hoặc đang sống và xây dựng cuộc sống theo trật tự của riêng bạn. Kiểm điểm lại khả năng và tài sản tinh thần của mình, bạn sẽ phát hiện ra điểm yếu nhất của bản thân chính là thiếu tự tin. Bạn hãy dùng nguyên tắc Tự ám thị để khắc phục điểm yếu này, sự nhút nhát có thể biến thành lòng can đảm. Hãy viết ngắn gọn tất cả những ý nghĩ tích cực, những cảm xúc trào dâng của tâm hồn. Sau đó chỉ cần ghi lại, học thuộc và nhắc đi nhắc lại cho đến khi chúng trở thành một phần của tiềm thức.

(Napoleon Hill, Think and grow rich (Thảo Triều dịch), NXB Lao động, Hà Nội, 2021)

Đoạn trích nghiên cứu về lĩnh vực nào?

Theo đoạn trích, điều gì xảy ra khi một lời nói dối được nhắc đi nhắc lại nhiều lần?

Nguyên tắc nào được đề cập trong đoạn trích để khắc phục điểm yếu thiếu tự tin?

Tác giả khuyến khích người đọc làm gì để xây dựng cuộc sống theo cách riêng của họ?

Điều gì KHÔNG thể suy ra từ nội dung đoạn trích?

Đọc ngữ liệu sau đây và trả lời các câu hỏi từ 56 đến 60:

Tôi không được sinh ra và lớn lên trong Hà Nội

Hà Nội tự sinh và lớn lên trong tôi

Một cây yêu thương xum xuê vòm lá

Cây yêu thương tạc hình Cột cờ Hà Nội thổi vào hồn tôi phấp phới hai từ “Tổ quốc”, rạo rực mỗi lần tôi phóng xe qua

Cây yêu thương mang hình hài phố cũ nắng ngủ quên trên mái ngói nghiêng nghiêng

Hồ Gươm, Hồ Tây, Hồ Ngọc Khánh những mặt hồ sóng sánh đổ vào tôi ánh sáng

Di cư vào tôi những đỏ trắng tím hồng của hoa phượng, loa kèn, bằng lăng, sen ngát

Du mục vào tôi chợ hoa đêm Quảng Bá những vầng nón lá sáng vầng trăng

Bãi Sông Hồng cong dáng em thiếu nữ mùi hoa sữa vương mềm tóc

Cửa Ô vào đêm mở ra lối nhỏ ảo mờ sương phủ lạc bước người về

Ba mươi sáu phố dẫn về ngực Tháp Rùa

Những chiều đổ lá xõa thu về

Dáng người gồng gánh vơi mỏng triền đê

Cuộc sống chảy ngập ngừng hè phố hàng nước chè đầu ngõ quán phở bình dân

Rất xa

Rất gần

Rất thương

Rất lạ...

Những hoa những lá những giọng những người

Như dành mình tôi

Như hóa thành tôi

Tôi không được sinh ra và lớn lên trong Hà Nội

Hà Nội tự sinh và tự lớn trong tôi.

(Nguyễn Phan Quế Mai, Hà Nội, in trong Những ngôi sao hình quang gánh,

NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2011)

Bài thơ được tổ chức theo cách thức nào?

Thể thơ của bài thơ là gì?

Hình ảnh nào là biểu tượng cho sự lớn lên của Hà Nội “trong tôi”?

Phép điệp cấu trúc trong các dòng thơ “Rất xa/ Rất gần/ Rất thương/ Rất lạ…” nhấn mạnh điều gì?

Con người trong câu thơ “Dáng người gồng gánh vơi mỏng triền đê” hiện lên với đặc điểm nào?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 61 đến 65:

 (1) Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm hạt giống cho vụ sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt, đều to khỏe và chắc mẩy.

(2) Một hôm, người chủ định đem chúng gieo trên cánh đồng gần đó. Hạt thứ nhất nhủ thầm: “Dại gì ta phải theo ông chủ ra đồng. Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất. Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một nơi lí tưởng để trú ngụ”. Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó.

(3) Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất. Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới.

(4) Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được nước và ánh sáng. Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì - nó chết dần chết mòn. Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt. Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới...

(5) Đừng bao giờ tự khép mình trong lớp vỏ chắc chắn để cố giữ sự nguyên vẹn vô nghĩa của bản thân mà hãy can đảm bước đi, âm thầm chịu nát tan để góp cho cánh đồng cuộc đời một cây lúa nhỏ - đó là sự chọn lựa của hạt giống thứ hai.

(Trích “Hạt giống tâm hồn”)

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

Hãy đặt tiêu đề phù hợp nhất cho câu chuyện trên.

Hạt lúa thứ hai có tâm trạng thế nào khi được gieo xuống đất? 

Đoạn trích (2) sử dụng biện pháp tu từ gì?

Thông điệp nào được rút ra từ đoạn trích trên? 

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 66 đến 70:

Ngược lại với những kì vọng về sự hoàn hảo ở đứa trẻ, trong xã hội hiện đại, nhiều phụ huynh lo sợ con mình chịu áp lực, nên đã chủ trương để con thoải mái chơi là chính, không quan trọng việc học tập và rèn luyện để đạt thành tích tốt. Tôi cũng không đồng ý với quan điểm này. Bởi vì cuộc đời đứa trẻ rất dài, bố mẹ chỉ ở bên con cho đến tuổi trưởng thành. Khi bước vào đại học, các em sẽ phải va vấp xã hội. Lúc này bố mẹ không thể kiểm soát và giám sát. Trên con đường lập nghiệp, sẽ có rất nhiều áp lực, thậm chí là áp lực khủng khiếp. Để trẻ vượt qua những áp lực trên con đường đó thì chẳng cách nào tốt hơn là cha mẹ phải dạy trẻ “tự lái” ngay từ khi còn nhỏ.

Bản chất của áp lực là dương, nên cuộc sống luôn phải có một số áp lực. Một đứa trẻ không vượt qua nổi áp lực, sau này lớn lên, tôi tin đứa trẻ đó sẽ rất khó thành công trong cuộc sống. Nhưng có áp lực chịu được, có áp lực độc hại. Với một đứa trẻ, để dạy chúng “tự lái”, cha mẹ nên biết tạo áp lực vừa phải, đủ giúp chúng kiểm soát tốt bản thân và để cha mẹ hiểu tâm sinh lí, khả năng của con nhằm đồng hành với chúng.

(Áp lực thành tích - Trần Văn Phúc, Vnexpress, Thứ bảy, 18/12/2021)

Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt nào?

Tác giả đã có quan điểm như thế nào về việc tạo áp lực cho đứa trẻ?

Cần hiểu như thế nào về áp lực độc hại được tác giả nhắc đến trong đoạn trích? 

Câu sau sau tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì? “Để trẻ vượt qua những áp lực trên con đường đó thì chẳng cách nào tốt hơn là cha mẹ phải dạy trẻ “tự lái” ngay từ khi còn nhỏ”. 

Việc tạo áp lực vừa phải với trẻ nhằm mục đích gì? 

Đâu là giọng điệu nổi bật trong đoạn trích trên?

Đoạn trích trên thuộc kiểu văn bản nào?

Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn “Người ta tuy cùng ngồi ăn một mâm chung, nếu ai bị sự cám dỗ mà đưa đũa xâm phạm đến món ăn của người khác thì tức khắc sẽ có cái lườm đến nổ trời.” là gì?

Chi tiết nào KHÔNG thể hiện sự châm biếm trong đoạn văn?

Con người thành thị Việt Nam thời kì trước năm 1945 hiện lên như thế nào trong đoạn trích trên?

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Anh Hoàng là người cán bộ độc nhất mà ông tin cậy.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Lan chăm chú nghe ngóng ý kiến của thẩm phán và các luật sư bào chữa.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Tìm thêm các ví dụ trong thơ Nôm của Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương, Truyện Kiều... để chứng minh rằng: từ thế kỉ XV trở đi, tiếng Việt đã đạt đến mức độ tinh tế, uyển chuyển.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Trong hoàn cảnh éo le ấy, chị cảm thấy bất lực và kiệt sức, định buông thả cho số phận.

Xác định một từ/ cụm từ SAI về mặt ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/ logic/ phong cách.

Những lời nói chân tình từ đáy lòng khiến mọi người rất cảm xúc.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại.

Chọn một từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại. 

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:    

Nghe bệnh, bắt mạch xong, ông _________ kê đơn bốc thuốc.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Văn bản mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy ________ tuyển sinh năm nay đã tăng đáng kể.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Dù nhảy xuống sông cũng cứ phải bám chặt vào phao thì mới mong ________ mạng sống.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Đà Lạt là điểm du lịch tuyệt vời và là nơi lí tưởng để _________ tinh thần sau thời gian làm việc căng thẳng.

Chọn từ/ cụm từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu dưới đây:

Cơ quan anh Hoàng vừa ________ 2 phòng ấy thành “Phòng tổng hợp”.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Mỗi tháng, y vẫn cho nó dăm hào. Khi sai nó trả tiền giặt hay mua thức gì, còn năm ba xu, một vài hào, y thường cho nốt nó luôn. Nhưng cho rồi, y vẫn thường tiếc ngấm ngầm. Bởi vì những số tiền cho lặt vặt ấy, góp lại, trong một tháng, có thể thành đến hàng đồng.

(Sống mòn – Nam Cao)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Trời xanh một màu xanh mênh mông

Chiều thu lúa gặt phẳng phiu đồng

Phương tây ánh nắng vừa chia biệt

Đã thấy trăng chào sáng phía đông.

 (Tế Hanh, Chiều thu, In trong Khúc ca mới, NXB Văn học, Hà Nội, 1966)

Đâu là nhận xét đúng về chủ đề của đoạn thơ?

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Hồn Trương Ba: Sống nhờ vào đồ đạc, của cải người khác, đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt. Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết.

Đế Thích (không hiểu): Nhưng mà ông muốn gì?

(Hồn Trương Ba, da hàng thịt – Lưu Quang Vũ)

Đoạn trích thể hiện ý thức sâu sắc của Trương Ba về vấn đề gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Làm trai cho đáng nên trai,

Kéo đũa cho dài ăn vụng cơm con.

                                                (Ca dao)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Nhiều đồng bào chúng ta, để biện minh cho việc từ bỏ tiếng mẹ đẻ, đã than phiền rằng tiếng nước mình nghèo nàn. Lời trách cứ này không có cơ sở nào cả. Họ chỉ biết những từ thông dụng của ngôn ngữ và còn nghèo những từ An Nam hơn bất cứ người phụ nữ và nông dân An Nam nào. Ngôn ngữ của Nguyễn Du nghèo hay giàu?

Vì sao người An Nam có thể dịch những tác phẩm của Trung Quốc sang nước mình, mà lại không thể viết những tác phẩm tương tự?

Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người?

(Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức – Nguyễn An Ninh)

Nội dung chính của đoạn trích là gì?     

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Cái đẹp vừa là xinh, là khéo. Ta không háo hức cái tráng lệ, huy hoàng, không say mê cái huyền ảo, kì vĩ. Màu sắc chuộng cái dịu dàng, thanh nhã, ghét sặc sỡ. Quy mô chuộng sự vừa khéo vừa xinh, phải khoảng. Giao tiếp ứng xử chuộng hợp tình, hợp lí, áo quần, trang sức, món ăn đều không chuộng sự cầu kì. Tất cả đều hướng vào cái đẹp dịu dàng, thanh lịch, duyên dáng có quy mô vừa phải.

(Nhìn về văn hóa dân tộc – Trần Đình Hượu)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Vũ Như Tô – Có việc gì mà bà chạy hớt hơ hớt hải? Mặt bà cắt không còn hột máu.

Đan Thiềm (thở hổn hển) – Nguy đến nơi rồi... Ông Cả!

Vũ Như Tô – Lạ chưa, nguy làm sao? Đài Cửu Trùng chia năm đã được một phần.

Đan Thiềm – Ông trốn đi, mau lên không thì không kịp.

Vũ Như Tô – Sao bà nói lạ? Đài Cửu Trùng chưa xong, tôi trốn đi đâu. Làm gì phải trốn?

Đan Thiềm – Ông nghe tôi! Ông trốn đi! Ông nghe tôi! Ông phải trốn đi mới được!

Vũ Như Tô – Làm sao tôi cần phải trốn? Bà nói rõ cho là vì sao? Khi trước tôi nhờ bà mách đường chạy trốn, bà khuyên không nên, bây giờ bà bảo tôi đi trốn, thế là nghĩa gì?

Đan Thiềm – Có nghĩa lắm. Tôi không làm một việc gì vô lí cả. Khi trước trốn đi thì ông nguy, bây giờ trốn đi thì ông thoát chết.

(Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, Trích Vũ Như Tô – Nguyễn Huy Tưởng)

Lời thoại của nhân vật trong đoạn trích có tác dụng gì?

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

                                           Đất nước

                                           Của những dòng sông

                                           Gọi tên nghe mát rượi tâm hồn

                                           Ngọt lịm, những giọng hò xứ sở

                                           Trong sáng như trời xanh, mượt mà như nhung lụa.

                                               (Chúng con chiến đấu, Nam Hà)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi:

Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng?

Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông…

Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng đôi bờ cát mênh mông,

Thì cũng sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long uốn chín đầu rồng

Chẳng phải rộng xa một tầm cò vỗ cánh,

Cũng xinh xinh vài sải chèo quẫy mạnh …

Quê hương Việt Nam mườn mượt những cánh đồng

Mỗi con người gắn bó một dòng sông.

(Bế Kiến Quốc, Những dòng sông, In trong Thơ Việt Nam 1945 - 1975,

NXB Văn học, Hà Nội, 1985)

Câu thơ nào cho thấy sự kết nối giữa con người và quê hương?